arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

มัคคารัมมณัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔๘–๓๗๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ มัคคารัมมณัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๘๔๑–๘๕๕

หน้า ๘๔๑

มัคคารัมมณติกเหตุทุกะ

(๑๖. มัคคารัมมณติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๔๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นมัคครัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.

๑๒. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๕. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

หน้า ๘๔๒

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๕๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑๗

วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๕๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ(วาระที่ ๗-๑๑)

หน้า ๘๔๓

๑๒. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑๒-๑๔)

๑๕. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑๕-๑๗)

๒. อารัมมณปัจจัย

[๓๕๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.

๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๔๔

๓. อธิปติปัจจัย

[๓๕๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ.

๙. เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ.

๑๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมด้วยอำนาจของธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ.

๔. อนันตรปัจจัย

[๓๕๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

หน้า ๘๔๕

๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคครัมมณธรรม และเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

ในนิสสยปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๕๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๗ วาระ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๓๕๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๗ วาระ... ฯลฯ

หน้า ๘๔๖

ปัจจนียานุโลมนัย

[๓๕๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๕๙] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๖. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๔๗

๘. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๒. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๓. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ -ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๕. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๖. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๑๗. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๔๘

๑๘. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ-ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑๘-๑๙-๒๐)

๒๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒๒. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒๓. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๒๓-๒๔-๒๕)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๗ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

หน้า ๘๔๙

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๓๖๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๖๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาระ

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในน-อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๑๗ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

[๓๖๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๓๖๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

หน้า ๘๕๐

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมมณปัจจัย

[๓๖๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุธรรม

ที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

หน้า ๘๕๑

๒. อธิปติปัจจัย

[๓๖๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๔-๘)

๙. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๙-๑๓)

๑๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๑๔-๑๕-๑๖)

๑๗. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคค-เหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ (วาระที่ ๑๗-๒๑)

หน้า ๘๕๒

๓. อนันตรปัจจัย

[๓๖๗] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคครัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมัคคา-ธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๕๓

๘. อุปนิสสยปัจจัย

[๓๖๘] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๓)

๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๔-๘)

๙. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยมี ๕ วาระ (วาระที่ ๙-๑๓)

๑๔. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคารัมมณธรรม และนเหตุ

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคคา-รัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๗. นเหตุธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรม และนเหตุ-

ธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมัคค-เหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๖๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒๑ วาระในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๑๗ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๑๗ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑๗ วาระในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๗ วาระ.

หน้า ๘๕๔

ปัจจนียนัย

[๓๗๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๙

วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๓๗๑] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๓๗๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

มัคคารัมมณติกเหตุทุกะ จบ

หน้า ๘๕๕

อุปปันนติกเหตุทุกะ

(๑๗. อุปปันนติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๗๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

คือ เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นสัมปยุตตธรรมในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

๒. อารัมมณปัจจัย

[๓๗๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

คือ เหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ แก่อนาคตังสญาณ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

คือ เหตุที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ แก่อนาค-ตังสญาณ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

จบ มัคคารัมมณัตติกเหตุทุกะ