พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙๐–๓๑๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๘๑๙–๘๒๖
ปริตตารัมมณติกเหตุทุกะ
(๑๓. ปริตตารัมมณติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นปริตตารัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-ธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๙๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๒๙๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๒๙๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นนหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๕. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๖. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๗. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๒๙๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๒๙๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๒๙๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙๙] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๓๐๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ปัจจนียนัย
[๓๐๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
อนุโลมปัจจนียนัย
[๓๐๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๓๐๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๓๐๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-
๓. นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๔. นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๖. นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๓๐๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๐๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๓๐๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๓๐๙] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๓๑๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
ปริตตารัมมณติกเหตุทุกะ จบ
หีนติกเหตุทุกะ
(๑๔. หีนติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๑๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น
หีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น
ปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๓๑๓] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
จบ ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ