arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙๐–๓๑๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๘๑๙–๘๒๖

หน้า ๘๑๙

ปริตตารัมมณติกเหตุทุกะ

(๑๓. ปริตตารัมมณติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๙๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-

ธรรมที่เป็นปริตตารัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-ธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม อาศัย

เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๙๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๒๐

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๙๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๙๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๙๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

หน้า ๘๒๑

๒. เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นนหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๖. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๒๒

ปัจจนียนัย

[๒๙๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๙๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๙๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๙๙] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๒๓

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๓๐๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ปัจจนียนัย

[๓๐๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ

ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

[๓๐๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๓๐๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

หน้า ๘๒๔

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๓๐๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-

๓. นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๘๒๕

๓. อธิปติปัจจัย

[๓๐๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๐๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ

ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

[๓๐๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๓๐๙] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๓๑๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

ปริตตารัมมณติกเหตุทุกะ จบ

หน้า ๘๒๖

หีนติกเหตุทุกะ

(๑๔. หีนติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๑๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น

หีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น

ปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

[๓๑๓] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

จบ ปริตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ