พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอาสวสาสวทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๕๗–๖๖๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอาสวสาสวทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๕๘–๙๖๒
กุสลติกอาสวสาสวทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๗. อาสวสาสวทุกะ)
อาสวสาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๕๗] ๑. ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และสาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี ในปัญหาวาระก็ดี
ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
สาสวโนอาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๕๙] ๑. ธรรมที่เป็นสาสวธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยา-กตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
สาสวโนอาสวบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๑] ๑. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกอาสวสาสวทุกะ จบ
กุสลติกอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ)
อาสวอาสวสัมปยุตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๓] ๑. ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และอาสวสัมปยุตต-ธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และอาสว-สัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี ในปัญหาวาระก็ดีทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
จบ กุสลัตติกอาสวสาสวทุกะ