พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๖–๗๑๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๘๒–๙๘๕
กุสลติกอัชฌัตติกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๖๖. อัชฌัตตติกทุกะ)
อัชฌัตติกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๐๖] ๑. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัชฌัตติก-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อัชฌัตติกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๗๐๘] ๑. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติก-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัช-
ฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติก-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัช-
ฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
พาหิรบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๐] ๑. พาหิรธรรมที่เป็นกุศลอาศัยพาหิรธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๑๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
พาหิรบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๒] ๑. พาหิรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่พาหิรธรรม
ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกอัชฌัตติกทุกะ จบ
กุสลติกอุปาทาทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๖๗. อุปาทาทุกะ)
อุปาทาบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๔] ๑. อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อุปาทา-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอวิคตปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
ในอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัตถิ-
ปัจจัย มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
โนอุปาทาบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๑๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ