พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖๗–๕๗๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๒๐–๙๒๕
กุสลติกสัปปัจจยทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๗. สัปปัจจยทุกะ)
สัปปัจจยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๖๗] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)
๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นอกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๕๖๘] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๓. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๕๗๐] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๕๗๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
อนุโลมปัจจนียนัย
[๕๗๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๕๗๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
สัปปัจจยบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๗๔] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัป-
ปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๕๗๕] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๗๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๕
วาระ ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๕๗๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ...ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๕๗๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกสัปปัจจยทุกะ จบ
กุสลติกสังขตทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๘. สังขตทุกะ)
สังขตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๘๐] ๑. สังขตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสังขตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหมือนสัปปัจจยทุกะ
กุสลติกสังขตทุกะ จบ
กุสลติกสนิทัสสนทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๙. สนิทัสสนทุกะ)
อนิทัสสนบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๘๑] ๑. อนิทัสสนธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนิทัสสนธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ