arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖๗–๕๗๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๒๐–๙๒๕

หน้า ๙๒๐

กุสลติกสัปปัจจยทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๗. สัปปัจจยทุกะ)

สัปปัจจยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๖๗] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม

ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๘. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๙๒๑

๙. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นอกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๕๖๘] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม

ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม

ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๓. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๕๗๐] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

หน้า ๙๒๒

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๕๗๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

[๕๗๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๕๗๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

สัปปัจจยบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๗๔] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัป-

ปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่

สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

หน้า ๙๒๓

๒. อารัมมณปัจจัย

[๕๗๕] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สัปปัจจย-

ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่

สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

[๕๗๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๕

วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๕๗๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ...ฯลฯ

หน้า ๙๒๔

ปัจจนียานุโลมนัย

[๕๗๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

กุสลติกสัปปัจจยทุกะ จบ

หน้า ๙๒๕

กุสลติกสังขตทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๘. สังขตทุกะ)

สังขตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๘๐] ๑. สังขตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสังขตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหมือนสัปปัจจยทุกะ

กุสลติกสังขตทุกะ จบ

กุสลติกสนิทัสสนทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๙. สนิทัสสนทุกะ)

อนิทัสสนบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๕๘๑] ๑. อนิทัสสนธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนิทัสสนธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

จบ กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ