พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสรณทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๕๕–๘๖๑ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสรณทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๐๕๓–๑๐๕๖
กุสลติกสรณทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ)
สรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๕๕] ๑. สรณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสรณธรรมที่เป็น
อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
อรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๕๗] ๑. อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอรณธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล และอรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๘๕๘] ๑. อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๒. อรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อรณบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๖๐] ๑. อรณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรณธรรม
ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อรณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่อรณ-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๖๑] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกสรณทุกะ จบ
เวทนาติกสรณทุกะ
(๒. เวทนาติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ)
สรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๖๒] ๑. สรณธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมอาศัยสรณธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สรณธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
อาศัยสรณธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สรณธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-
ธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๖๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
จบ กุสลัตติกสรณทุกะ