พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๕๓–๗๕๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๐๐๓–๑๐๐๖
กุสลติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๗๙. กิเลสสังกิเลสิกทุกะ)
กิเสลสังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๕๓] ๑. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๕๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
สังกิเลสิกโนกิเลสบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๕๕] ๑. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๘. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม
ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมเป็นอกุศล และธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
สังกิเลสิกโนกิเลสบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๕๗] ๑. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลส-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ จบ
กุสลติกกิเลสสังกิลิฏฐทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๘๐. กิเสลสังกิลิฏฐทุกะ)
กิเลสสังกิลิฏฐบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๕๙] ๑. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
สังกิลิฏฐโนกิเลสบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๖๑] ๑. ธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม
ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ