arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สีหาสนิวรรค

๙. โสปากเถราปทาน (๑๙) เล่ม ๓๒

Text layerBuddha’s wordsItems ๒๑ (Royal Thai)9/10 in สีหาสนิวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

_______

๙. โสปากตฺเถราปทาน

๙. โสปากเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระโสปากเถระ

(พระโสปากเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สีหาสนิวรรค โสปากเถราปทาน (๑๙) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 32, pp. 90–92 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 32, pp. 118–119

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปพฺภารํ โสธยนฺตสฺส <361> ปวเร <362> ปพฺพตุตฺตเม

สิทฺธตฺโถ นาม ภควา อาคจฺฉิ มม สนฺติกํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ได้เสด็จมายังสำนักของข้าพเจ้า ผู้กำลังทำความสะอาดเงื้อมเขาอยู่ที่ภูเขาสูงเทือกประเสริฐ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

พุทฺธํ อุปคตํ ทิสฺวา โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

สนฺถรํ ปญฺญาเปตฺวาน <363> ปุปฺผาสนมทาสหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จเข้ามา ปูลาดเครื่องปูลาด ถวายอาสนะดอกไม้แด่พระพุทธเจ้าผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุปฺผาสเน นิสีทิตฺวา สิทฺธตฺโถ โลกนายโก

มมญฺจ คติมญฺญาย อนิจฺจตํ อุทาหริ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ได้ประทับนั่งบนอาสนะดอกไม้แล้ว ทรงทราบคติของข้าพเจ้าแล้วตรัสถึงสภาวะไม่เที่ยงว่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนิจฺจา วต สงฺขารา อุปฺปาทวยธมฺมิโน

อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํ วูปสโม สุโข.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความเกิดขึ้น และความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป ความเข้าไปสงบสังขารเหล่านั้น เป็นความสุข

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ความเข้าไปสงบสังขารเหล่านั้น ในที่นี้หมายถึงนิพพาน (ขุ.อป.อ. ๒/๑๑๕/๓๓)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

อิทํ วตฺวาน สพฺพญฺญู โลกเชฏฺโฐ นราสโภ

นเภ <364> อพฺภุคฺคมิ ธีโร หํสราชาว อมฺพเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคผู้ทรงรู้สิ่งทั้งปวง ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน ทรงเป็นนักปราชญ์ ครั้นตรัสดังนี้แล้วได้เสด็จเหาะขึ้นไปบนท้องฟ้าดังพญาหงส์

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1สิ่งทั้งปวง ในที่นี้หมายถึงธรรมทั้งหมด (ขุ.อป.อ. ๒/๑๑๖/๓๓)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

สกํ ทิฏฺฐึ ชหิตฺวาน ภาวยานิจฺจสญฺญหํ

เอกาหํ ภาวยิตฺวาน ตตฺถ กาลกโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าละทิฏฐิของตนแล้ว เจริญอนิจจสัญญา (กำหนดหมายความไม่เที่ยงแห่งสังขาร) ครั้นเจริญอนิจจสัญญาได้วันเดียว ก็สิ้นชีวิต ณ ที่นั้นเอง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺว สมฺปตฺตี อนุโภตฺวา สุกฺกมูเลน โจทิโต

ปจฺฉิมพฺภวสมฺปตฺโต สปากโยนุปาคมึ. <365>

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าเสวยสมบัติทั้ง ๒ แล้ว ถูกกุศลมูลตักเตือน มาถึงภพสุดท้ายได้เกิดในตระกูลพ่อครัว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อคารา อภินิกฺขมฺม ปพฺพชึ อนคาริยํ

ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ อรหตฺตํ อปาปุณึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต มีอายุ ๗ ขวบก็ได้บรรลุอรหัตตผล

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อารทฺธวีริโย ปหิตตฺโต สีเลสุ สุสมาหิโต

โตเสตฺวาน มหานาคํ อลตฺถํ อุปสมฺปทํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าบำเพ็ญเพียรมีจิตเด็ดเดี่ยว ตั้งมั่นอยู่ในศีลด้วยดี ให้พระผู้มีพระภาคผู้ประเสริฐยิ่งทรงพอพระทัยแล้วได้อุปสมบท

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตุนฺนวุติโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายอาสนะดอกไม้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตุนฺนวุติโต กปฺเป ยํ สญฺญํ ภาวยึ ตทา

ตํ สญฺญํ ภาวยนฺตสฺส ปตฺโต เม อาสวกฺขโย.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เจริญสัญญาไว้ครั้งนั้น เมื่อเจริญสัญญานั้นอยู่ ข้าพเจ้าได้บรรลุความสิ้นอาสวะแล้ว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสปาโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โสปากตฺเถรสฺส อปทานํ นวมํ สมตฺตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโสปากเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

โสปากเถราปทานที่ ๙ จบ

End of ๙. โสปากเถราปทาน (๑๙)