๘. รัฐปาลเถราปทาน (๑๘) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

วรนาโค มยา ทินฺโน อีสาทนฺโต อุรุฬฺหโว. <354>

ช้างเชือกประเสริฐ มีงางอนงาม ควรเป็นพระราชพาหนะ ข้าพเจ้าถวายแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่

เสตจฺฉตฺโต ปโสภิโต <355> สาถพฺพโณ <356> สหตฺถิโป.

อคฺฆาเปตฺวาน ตํ สพฺพํ สํฆารามํ อการยึ.

ช้างนั้น เขากั้นเศวตฉัตรให้งดงาม พร้อมทั้งหมอขมังเวท พร้อมทั้งนายควาญช้าง ข้าพเจ้าให้ตีราคาช้างพร้อมทั้งสิ่งของนั้นทั้งหมดแล้ว ได้ให้สร้างสังฆารามถวาย

จตุปญฺญาสสหสฺสานิ ปาสาเท การยึ อหํ

มโหฆทานํ <357> กริตฺวาน นิยฺยาเทสึ มเหสิโน.

ข้าพเจ้าได้ให้สร้างปราสาท ๕๔,๐๐๐ หลัง(ไว้ภายในวัด) ได้บำเพ็ญทานดังห้วงน้ำใหญ่แล้วมอบถวายแด่พระผู้มีพระภาค ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

อนุโมทิ มหาวีโร สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

สพฺเพ ชเน หาสยนฺโต เทเสสิ อมตํ ปทํ.

พระผู้มีพระภาคผู้มีความเพียรมาก ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ ทรงอนุโมทนา แสดงอมตบทให้ชนทั้งปวงร่าเริงอยู่

ตํ เม พุทฺโธ วิยากาสิ ชลชุตฺตมนายโก <358>

ภิกฺขุสํเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ.

พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำซึ่งรุ่งเรืองสูงสุด ทรงประกาศผลบุญที่ข้าพเจ้าทำแล้วนั้นให้ปรากฏโดยพิเศษ ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

จตุปญฺญาสสหสฺสานิ ปาสาเท การยี อยํ

กถยิสฺสามิ วิปากํ สุณาถ มม ภาสโต.

ท่านผู้นี้ได้ให้สร้างปราสาท ๕๔,๐๐๐ หลัง เราจักกล่าววิบาก ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

อฏฺฐารสสหสฺสานิ กูฏาคารา ภวิสฺสเร

พฺยมหุตฺตมมฺหิ นิพฺพตฺตา สพฺพโสณฺณมยา จ เต.

ผู้นี้จักมีเรือนยอด ๑๘,๐๐๐ หลัง และเรือนยอดเหล่านั้น สร้างด้วยทองคำล้วน บังเกิดในวิมานสูงสุด

ปญฺญาสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ

อฏฺฐปญฺญาสกฺขตฺตุํ จ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ.

ผู้นี้จักเป็นจอมเทพครองเทวสมบัติ ๕๐ ชาติ และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๘ ชาติ

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

เทวโลกา จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

ผีเต <359> กุเล มหาโภเค นิพฺพตฺติสฺสติ ตาวเท.

ผู้นี้ถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วจักจุติจากเทวโลก ไปบังเกิดในตระกูลที่เจริญ มีโภคสมบัติมาก ในขณะนั้น

โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

รฏฺฐปาโลติ นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก.

ภายหลัง เขาถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วจักบวช มีนามว่ารัฏฐบาล เป็นสาวกของพระศาสดา

ปธานํ ปหิตตฺโต โส อุปสนฺโต นิรูปธิ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว.

เขามีจิตเด็ดเดี่ยวเพื่อบำเพ็ญเพียร เป็นผู้สงบระงับ ไม่มีอุปธิ กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

อุฏฺฐาย อภินิกฺขมฺม ชหิตา <360> โภคสมฺปทา

เขฬปิณฺเฑว โภคมฺหิ เปมํ มยฺหํ น วิชฺชติ.

ข้าพเจ้าลุกขึ้นแล้วสละโภคสมบัติออกบวช ข้าพเจ้าไม่มีความรักในโภคสมบัติ ดุจในก้อนเขฬะ

วีริยํ เม ธุรโธรยฺหํ โยคกฺเขมาธิวาหนํ

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

ข้าพเจ้ามีความเพียรสำหรับนำพาธุระ เป็นความเพียรที่นำมาซึ่งธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะ ข้าพเจ้าทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้าย อยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา รฏฺฐปาโล เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

รฏฺฐปาลตฺเถรสฺส อปทานํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระรัฏฐบาลเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

รัฏฐปาลเถราปทานที่ ๘ จบ