๘. รัฐปาลเถราปทาน (๑๘) เล่ม ๓๒

๘. รัฏฐปาลเถราปทาน

บุพประวัติของพระรัฏฐปาลเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายช้าง

(ท่านพระรัฏฐปาลเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๐} [๙๗] เราได้ถวายช้างตัวประเสริฐ มีงางอนงาม สมควรเป็นราช พาหนะ แด่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าปทุมุตตระ พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่[๙๘] ช้างนั้นงดงามด้วยเศวตฉัตร พร้อมทั้งหมอช้าง พร้อมทั้ง ควาญช้าง เราให้ตีราคาช้างพร้อมทั้งสิ่งของทั้งหมดแล้ว ได้ ให้สร้างสังฆารามถวาย[๙๙] ได้ให้สร้างปราสาทไว้ภายในวิหารนั้น ๕๔,๐๐๐ หลัง ได้บำเพ็ญ ทานดังห้วงน้ำใหญ่แล้ว มอบถวายแด่พระมเหสีเจ้า[๑๐๐] พระสยัมภูมหาวีรเจ้าผู้เป็นอัครบุคคลทรงอนุโมทนา ทรงยัง ชนทั้งหมดให้ร่าเริง ทรงแสดงอมตบท

[๑๐๑] พระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกพระนามว่าปทุมุตตระ จะได้ทำผลบุญ ที่เราทำแล้วนั้นให้ปรากฏ จึงประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า[๑๐๒] “ผู้นี้ได้ให้สร้างปราสาท ๕๔,๐๐๐ หลัง เราจักแสดงวิบากของผู้นี้ ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๑๐๓] กูฏาคาร ๑๘,๐๐๐ หลังจักมีแก่ผู้นี้ และกูฏาคารเหล่านั้นสำเร็จ ด้วยทองล้วน เกิดในวิมานอันอุดม

[๑๐๔] ผู้นี้จักเป็นจอมเทวดา เสวยเทวรัชสมบัติ ๕๐ ครั้ง และจัก เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๘ ครั้ง

[๑๐๕] ในที่สุดแสนกัป พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตรซึ่ง สมภพในราชวงศ์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๑๐๖] ผู้นี้อันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักจุติจากเทวโลกไปบังเกิดในสกุล ที่เจริญ มีโภคสมบัติมาก

[๑๐๗] ภายหลัง เขาอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักบวชเป็นสาวกของ พระศาสดา มีนามว่ารัฏฐปาละ

[๑๐๘] เขามีตนอันส่งไปแล้วเพื่อความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ จัก กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน”[๑๐๙] เราลุกขึ้นแล้วละโภคสมบัติออกบวช ไม่มีความรักในโภคสมบัติ เหมือนก้อนเขฬะ

[๑๑๐] เรามีความเพียรอันนำไปซึ่งธุระ อันนำมาซึ่งธรรมเป็นแดน เกษมจากโยคะ เราดำรงร่างกายเป็นชาติสุดท้ายในศาสนา ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า[๑๑๑] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระรัฏฐปาลเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล้ว

จบ รัฏฐปาลเถราปทานที่ ๘

๙. โสปากเถราปทาน

บุพประวัติของพระโสปากเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายอาสนะดอกไม้

(ท่านพระโสปากถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๑} [๑๑๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะเสด็จมายังสำนักของ เราซึ่งกำลังปัดกวาดเงื้อมเขาอยู่ที่ภูเขาสูงอันประเสริฐ[๑๑๓] เราเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จเข้ามา จึงได้ตกแต่งเครื่องลาดแล้ว ได้ปูลาดอาสนะดอกไม้ถวายแด่พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่[๑๑๔] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะผู้เป็นนายกของโลก ประทับนั่งบนอาสนะดอกไม้แล้ว ทรงทราบคติของเรา ตรัส ถึงความเป็นของไม่เที่ยงว่า[๑๑๕] สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็น ธรรมดา เกิดขึ้นแล้วยอมดับไป ความเข้าไปสงบสังขาร เหล่านั้นเสียได้เป็นความสุข[๑๑๖] พระสัพพัญญูโลกเชษฐ์ผู้องอาจในหมู่นรชน เป็นนักปราชญ์ ครั้นตรัสดังนี้แล้วเสด็จเหาะขึ้นสู่นภากาศดังพญาหงส์ในอัมพร[๑๑๗] เราละลัทธิของตนแล้วเจริญอนิจจสัญญา ครั้นเจริญอนิจจ สัญญาได้วันเดียว ก็ทำกาละ ณ นั้นเอง

[๑๑๘] เราเสวยสมบัติทั้งสองแล้ว อันกุศลมูลตักเตือน ถึงภพที่สุด จึง เข้าถึงกำเนิดพ่อครัว

[๑๑๙] เราออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต เรามีอายุ ๗ ปีโดยกำเนิด ได้บรรลุพระอรหัต