๔. มธุมังสทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔

วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว

คำสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระติณสูลกฉาทนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล

จบติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน

๔๑๑. - ๔๑๓.อรรถกถาภัททาลิวรรคที่ ๔๒

อุปทานที่ ๑ อปทานที่ ๒ และอุปทานที่ ๓ ในวรรคที่ ๔๒ มีเนื้อความพอจะกำหนดรู้ได้โดยง่าย คามลำดับ แห่งนัยนั่นแล.

จบอรรถกถาภัตทาลิวรรคที่ ๔๒

มธุมังสทายกเถรปทานที่ ๔ (๔๑๔)

[๔] เราเป็นคนฆ่าหมูอยู่ในนครพันธุมดี

เราเลือกเอาเนื้อดี ๆ มาเทลงแช่น้ำผึ้ง เราได้ไป

สู่ที่ประชุมสงฆ์ ถือเอาบาตรมาใบหนึ่ง เอาเนื้อ

ใส่บาตรนั้นให้เต็มแล้วได้ถวายแก่พระภิกษุสงฆ์

ครั้งนั้น เราได้ถวายแก่พระสงฆ์เถระ

ด้วยคิดว่า เพราะเอาเนื้อใส่บาตรให้เต็มนี้ เราจักได้สุขอันไพบูลย์

เราได้เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว อันกุศล

มูลตักเตือนแล้ว เมื่อเราดำรงชีพอยู่ในภพสุดท้ายจักเผากิเลสทั้งหลายได้

เรายังจิตให้เลื่อมใสในทานนั้นแล้ว ได้

ไปยังดาวดึงสพิภพ ณ ที่นั่น เรากิน ดื่ม ได้สุข

อย่างไพบูลย์

ที่มณฑป หรือโคนไม้ เรานึกถึงบุรพ-

กรรมเสมอ ห่าฝน คือ ข้าวและน้ำ ย่อมตกลงมาเพื่อเราในครั้งนั้น

ชาตินี้เป็นครั้งสุดท้ายของเรา ภพหลัง

กำลังเป็นไป ถึงในภพนี้ ข้าวและน้ำ ก็ตกลงมา

เพื่อเราตลอดกาลทุกเมื่อ

เพราะมธุทานนั่นแหละ เราท่องเที่ยวไป

ในภพ กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มี

อาสวะอยู่

ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ให้ทานใด

ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่ง

มธุทาน

เราเผากิเลสแล้ว . . . คำสอนของพระ-

พุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระมธุนังสทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล ฯ

จบทธุมังสทายกเถราปทาน.

๔๑๔. อรรถกถามธุมังสทายกเถราปทาน

พึงทราบเรื่องราวในอุปทานที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-

อุปทานของท่านพระมธุมังสทายกเถระ มีคำเริ่มต้นว่า นคเรพนฺธุมติยา ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สูกริโก ได้แก่ ขายเนื้อสุกรเลี้ยงชีวิตบทว่า อุกฺโกฏกํ รนฺธยิตฺวา ความว่า เราต้มเนื้อไตและเนื้อปอดแล้ว แช่ใส่ลงในเนื้อที่ผสมน้ำผึ้ง อธิบายว่า เอาเนื้อนั้นบรรจุจนเต็มบาตรแล้ว ถวายแด่ภิกษุสงฆ์ ด้วยบุญกรรรมนั้น ในพุทธุปบาทกาลนี้ บวชแล้วจึงได้บรรลุพระอรหัตแล.

จบอรรถกถามธุมังสทายกเถราปทาน

นาคปัลลวกเถราปทานที่ ๕ (๔๑๕)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยกิ่งไม้กากะทิง

[๕] เราอาศัยอยู่ในสวนหลวงในพระ-

นครพันธุมดี พระพุทธเจ้าผู้นำโลก ได้ประทับ

อยู่ใกล้อาศรมของเรา

เราถือเอากิ่งไม้กากะทิงไปปักไว้ข้างหน้า

พระพุทธเจ้า เรามีจิตเลื่อมใสโสมนัสได้ถวาย

อภิวาทพระสุคตเจ้า

ในกัปที่ 8 แต่กัปนี้เราได้เอากิ่งไม้บูชา

ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล

แห่งพุทธบูชา