๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

วนจารี ปุเร อาสึ สตตํ วนกมฺมิโก

ปตฺโถทนํ คเหตฺวาน กมฺมนฺตํ อคมาสหํ ฯ

ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ สยมฺภุํ อปราชิตํ

วนา ปิณฺฑาย นิกฺขนฺตํ ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาทยึ ฯ

ปรกมฺมายเน ยุตฺโต ปุญฺญญฺจ เม น วิชฺชติ

อยํ ปตฺโถทโน อตฺถิ โภชยิสฺสามิมํ มุนึ ฯ

ปตฺโถทนํ คเหตฺวาน สยมฺภุสฺส อทาสหํ

มม นิชฺฌายมานสฺส ปริภุญฺชิ มหามุนิ ฯ

เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ

ทฺวตฺตึสกฺขตฺตุํ ๑ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

เตตฺตึสกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ๒ ฯ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ

สุขิโต ยสวา โหมิ ปตฺโถทนสฺสิทํ ผลํ ฯ

ภวาภเว สํสรนฺโต ลภามิ อมิตํ ธนํ

โภเค เม อูนตา นตฺถิ ปตฺโถทนสฺสิทํ ผลํ ฯ

นทีโสตปฏิภาคา โภคา นิพฺพตฺตเร มม

ปริเมตุํ น สกฺโกมิ ปตฺโถทนสฺสิทํ ผลํ ฯ

อิมํ ขาท อิมํ ภุญฺช อิมมฺหิ สยเน สย

เตนาหํ สุขิโต โหมิ ปตฺโถทนสฺสิทํ ผลํ ฯ

เอกนวุเต ๑ อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปตฺโถทนสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปตฺโถทนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปตฺโถทนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ยุ. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ ฯ ๒ ม. ยุ. อโหสหํ ฯ

เมื่อก่อน เราเป็นคนชอบเที่ยวในป่า ประกอบการงานในป่าเสมอเราถือเอาข้าวสุกแห่งข้าวสาลีแล่งหนึ่ง แล้วได้ไปทำงาน ณ ที่นั้นเราได้เห็นพระสยัมภูสัมพุทธเจ้าผู้ไม่พ่ายแพ้อะไรๆ เสด็จออกจากป่าเพื่อบิณฑบาต ครั้นแล้วเราได้ยังจิตให้เลื่อมใส เราประกอบในทางการงานของคนอื่น และบุญของเราก็ไม่มี มีแต่ข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง เราจะนิมนต์พระมุนีนี้ให้เสวย เราหยิบข้าวสุกแห่งข้าวสาลีแล่งหนึ่งถวายแด่พระสยัมภู เมื่อเราเพ่งดูอยู่พระมหามุนีทรงเสวย เพราะกรรมที่เราได้ทำไว้ดีแล้วนั้น และเพราะความตั้งเจตนาไว้ เราละร่างมนุษย์แล้วก็ไปสู่ดาวดึงสพิภพ เราได้เป็นจอมเทวดาเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๒ ครั้ง เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๓ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดยคณนานับมิได้

เราเป็นผู้ถึงความสุข มียศ นี้เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยภพใหญ่ ได้ทรัพย์นับไม่ถ้วน ความบกพร่องในโภคทรัพย์มิได้มีแก่เราเลย นี้เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง โภคทรัพย์เปรียบด้วยกระแสน้ำเกิดขึ้นแก่เรา เราไม่สามารถจะนับได้ นี้ก็เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง เพราะมีผู้เชื้อเชิญว่า เชิญเคี้ยวกินสิ่งนี้ เชิญบริโภคสิ่งนี้ เชิญนอนบนที่นอนนี้ ฉะนั้น เราจึงเป็นคนมีความสุข นี้ก็เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง ในกัปที่ ๙๑แต่กัปนี้เราได้ถวายทานใด ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้ก็เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปัตโถทนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปัตโถทนทายกเถราปทาน