๓. ภิสทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

โอคฺคยฺหาหํ ๑ โปกฺขรณึ นานากุญฺชรเสวิตํ

อุทฺธรามิ ภิสํ ตตฺถ อสนเหตุ ๒ อหํ ตทา ฯ

ภควา ตมฺหิ สมเย ปทุมุตฺตรสวฺหโย

รตฺตกมฺพลธโร ๓ พุทฺโธ คจฺฉสิ อนิลญฺชเส ฯ

ธุนนฺโต ปํสุกูลานิ สทฺทํ อสฺโสสหํ ตทา

อุทฺธํ นิชฺฌายมาโนหํ อทฺทสํ โลกนายกํ ฯ

ตตฺเถว ฐิตโก สนฺโต อายาจึ โลกนายกํ

มธุ ๔ ภึเสหิ สวติ ขีรสปฺปิ ๕ มุฬาลิภิ ฯ

ปฏิคฺคณฺหาตุ เม พุทฺโธ อนุกมฺปาย จกฺขุมา

ตโต การุณิโก สตฺถา โอโรหิตฺวา มหายโส ฯ

ปฏิคฺคณฺหิ มม ภิกฺขํ อนุกมฺปาย จกฺขุมา

ปฏิคฺคเหตฺวา สมฺพุทฺโธ อกา เม อนุโมทนํ ฯ

สุขี โหหิ ๑ มหาปุญฺญ คติ ตุยฺหํ สมิชฺฌตุ

อิมินา ภิสทาเนน ลภสฺสุ วิปุลํ สุขํ ฯ

อทํ วตฺวาน สมฺพุทฺโธ ชลชุตฺตมนามโก

ภิกฺขมาทาย สมฺพุทฺโธ อมฺพเรนาคมา ชิโน ฯ

ตโต ภิสํ คเหตฺวาน อาคญฺฉึ มม อสฺสมํ

ภิสํ รุกฺเข ลคฺคิตฺวาน มม ทานํ อนุสฺสรึ ฯ

มหาวาโต วุฏฺฐหิตฺวา สญฺจาเลสิ วนํ ตทา

อากาโส อภินาทิตฺถ อสนิยา ผลนฺติยา ฯ

ตโต เม อสนิปาโต มตฺถเก นิปติ ตทา

โส ๒ หิ นิสินฺนโก สนฺโต ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ

ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺโต ตุสิตํ อุปปชฺชหํ

กเลวรมฺเม ปติตํ เทวโลเก รมามหํ ฯ

ฉฬาสีติสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา

สายํ ปาตํ อุปฏฺเฐนฺติ ภิสทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

มนุสฺสโยนิมาคนฺตฺวา สุขิโต โหมหํ ตทา

โภเค เม อูนตา นตฺถิ ภิสทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

อนุกมฺปิตโก ๓ เตน เทวเทเวน ตาทินา

สพฺพาสวปริกฺขีโณ ๔ นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ภิกฺขมททึ ๕ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ภิสทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภิสทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ภิสทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. โอคยฺห ยํ โปกฺขรณึ ฯ ๒ ม. ยุ. ฆาสเหตุ ฯ ๓ ม. ยุ. รตฺตมฺพรธโร ฯ

๔ ม. มธธ ฯ ๕ ม. ขีรํ ฯ

๑ ม. โหตุ ฯ ๒ ม. ยุ. โสหํ ฯ ๓ ยุ. อนุกมฺปิตตฺตา เตน ฯ ๔ ม. ยุ.

สพฺพตฺถ สพฺพาสวา ปริกฺขีณา ฯ ๕ ม. ภิสํ อททึ ฯ

ครั้งนั้น เราลงสู่สระโบกขรณีที่ช้างนานาชนิดเสพแล้ว ถอนเหง้าบัวในสระน้ำ เพราะเหตุจะกิน สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตระ ผู้ตื่นแล้ว ทรงผ้ากำพลสีแดง สลัดผ้าบังสุกุลเหาะไปในอากาศ เวลานั้นเราได้ยินเสียงจึงแหงนขึ้นไปดู ได้เห็นพระผู้นำโลกเรายืนอยู่ในสระโบกขรณีนั่นแหละ ได้ทูลอ้อนวอนพระผู้นำโลกว่าน้ำผึ้งกำลังไหลออกจากเกษรบัว น้ำนมและเนยใสกำลังไหลจากเหง้าบัว ขอพระพุทธเจ้าผู้มีพระปัญญาจักษุ โปรดทรงรับเพื่ออนุเคราะห์แก่ข้าพระองค์เถิด ลำดับนั้นพระสัมพุทธเจ้าผู้ศาสดาทรงประกอบด้วยพระกรุณา มียศใหญ่ มีพระปัญญาจักษุ เสด็จลงจากอากาศมารับภิกษาของเรา เพื่อความอนุเคราะห์

ครั้นแล้วได้ทรงทำอนุโมทนาแก่เราว่า แน่ะท่านผู้มีบุญใหญ่ ท่านจงเป็นผู้มีความสุขเถิด คติจงสำเร็จแก่ท่าน ด้วยการให้เหง้าบัวเป็นทานนี้ ท่านจงได้สุขอันไพบูลย์เถิด ครั้นพระสัมพุทธชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตระตรัสฉะนี้แล้ว ได้ทรงรับภิกษาแล้ว เสด็จไปในอากาศ ลำดับนั้น เราเก็บเหง้าบัวจากสระนั้น กลับมายังอาศรม วางเหง้าบัวไว้บนต้นไม้ ระลึกถึงทานของเรา ครั้งนั้น ลมพายุใหญ่ตั้งขึ้นแล้วพัดป่าให้สั่นสะเทือน อากาศดังลั่นในเมื่อฟ้าผ่า

ลำดับนั้นอสนีบาตได้ตกลงบนศรีษะของเรา ในการนั้น ก็เราเป็นผู้นั่งตายอยู่ ณ ที่นั้นเราเป็นผู้ประกอบด้วยบุญกรรม เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต ซากศพของเราตกไป ส่วนเรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก นางเทพอัปสร ๘๔,๐๐๐นาง ล้วนประดับประดาสวยงาม ต่างก็บำรุงเราทั้งเช้าเย็น นี้เป็นผลแห่งการถวายเหง้าบัว ครั้งนั้น เรามาสู่กำเนิดมนุษย์ เป็นผู้ถึงความสุข ความบกพร่องในโภคทรัพย์ ไม่มีแก่เราเลย นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายเหง้าบัว เราอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ประเสริฐกว่าทวยเทพ ผู้คงที่ พระองค์นั้นทรงอนุเคราะห์แล้ว จึงเป็นผู้สิ้นอาสวะทั้งปวง บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ถวายภิกษาใดในกาลนั้น ด้วยการถวายภิกษานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเหง้าบัว เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระภิสทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ภิสทายกเถราปทาน.