๘. ปุณณิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

วิปสฺสิโน ภควโต สิขิโน เวสฺสภุสฺส จ

กกุสนฺธสฺส มุนิโน โกนาคมนตาทิโน ฯ

กสฺสปสฺส จ พุทฺธสฺส ปพฺพชิตฺวาน สาสเน

ภิกฺขุนี สีลสมฺปนฺนา นิปกา สํวุตินฺทฺริยา ฯ

พหุสฺสุตา ธมฺมธรา ธมฺมตฺถปริปุจฺฉิตา ๑

อุคฺคเหตฺวา ๒ จ ธมฺมานํ โสตา ปยิรุปาสิกา ๓ ฯ

เทเสนฺตี ชนมชฺเฌหํ อโหสึ ชินสาสนํ ๔

พาหุสจฺเจน เตนาหํ เปสลา อติมญฺญิสํ ฯ

ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ สาวตฺถิยํ ปุรุตฺตเม

อนาถปิณฺฑิโน เคเห ชาตาหํ กุมฺภทาสิยา ฯ

คตา อุทกหาริยํ โสตฺถิยํ ทิชมทฺทสํ

สีตฏฺฏํ โตยมชฺฌมฺหิ ตํ ทิสฺวา อิทมพฺรวึ ฯ

อุทกหารี ๑ อหํ สีเต สทา อุทกโมตรึ

อยฺยานํ ทณฺฑภยภีตา วาจาโรสภยฏฺฏิตา ๒ ฯ

กสฺส พฺราหฺมณ ตฺวํ ภีโต สทา อุทกโมตริ

เวธมาเนหิ คตฺเตหิ สีตํ เวทยเส ภุสํ ฯ

ชานนฺตี วต มํ โภติ ๓ ปุณฺณิเก ปริปุจฺฉสิ ๔

กโรนฺตํ ๕ กุสลํ กมฺมํ นุทนฺตํ กมฺมปาปกํ ฯ

โย วุฑฺโฒ ๖ ทหโร จาปิ ปาปกมฺมํ ปกุพฺพติ

อุทกาภิเสจนา โสปิ ปาปกมฺมา ปมุจฺจติ ฯ

อุตฺตรนฺตสฺส อกฺขาสึ ธมฺมตฺถสหิตํ ปทํ

ตญฺจ สุตฺวา สุสํวิคฺโค ๗ ปพฺพชิตฺวารหา อหุ ฯ

ปูเรนฺตี อูนกสตํ ชาตา ทาสิกุเล ยโต

ตโต ปุณฺณาติ นามํ เม ภุชิสฺสํ ๘ มํ อกํสุ เต ฯ

เสฏฺฐึ ตโตนุโมเทตฺวา ๙ ปพฺพชึ อนคาริยํ

น จิเรเนว กาเลน อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ

อิทฺธีสุ จ วสี โหมิ ทิพฺพาย โสตธาตุยา

เจโตปริยญาณสฺส วสี โหมิ มหามุเน ฯ

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ

สพฺพาสวปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ

อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ ปฏิภาเณ ตเถว จ

ญาณํ เม วิมลํ สุทฺธํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส วาหสา ฯ

ภาวนาย มหาปญฺญา สุเตเนว สุตาวินี

มาเนน นีจกุลชา น หิ กมฺมํ ปนสฺสติ ๑ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ วิหรามิ อนาสวา ฯ

นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ ปุณฺณิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

๑ ม. ...ปฏิปุจฺฉิกา ฯ ยุ. อตฺถตฺถปริปุจฺฉิกา ฯ ๒ ม. ยุ. อุคฺคเหตา ฯ

๓ โป. ...สิตา ฯ ๔ ม. ชินสาสเน ฯ

๑ ม. อุทหารี ฯ ยุ. อุทภารี ฯ ๒ ม. ยุ. วาจาโทสภยฏฺฏิตา ฯ ๓ ยุ. โหติ ฯ

๔ ยุ. ปริปุจฺฉิยํ ฯ ๕ ม. รุนฺทนฺตํ ฯ ยุ. นิทฺธนฺตํ ฯ ๖ ม. โย เจ วุฑฺโฒ ทหโร

วา ฯ ยุ. โย จ วุทฺโธ ทหโร วา ฯ ๗ ม. ยุ. สสํวิคฺโค ฯ ๘ ยุ. ภุชิสฺสญฺจ ... ฯ

โป. ภุชิสฺสญฺจ อกาสิ มํ ฯ ๙ ม. ... ตโตนุชาเนตฺวา ฯ

ดิฉันบวชเป็นภิกษุณีในศาสนาของพระพุทธเจ้า ๖ พระองค์ คือพระวิปัสสี พระสิขี พระเวสสภู พระกกุสันธะ พระโกนาคมน์ผู้คงที่ พระกัสสป เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีลมีปัญญา สำรวมอินทรีย์เป็นพหูสูต ทรงธรรมสอบถามอรรถแห่งธรรม ศึกษาธรรมแล้วมีกระแสธรรม เป็นผู้นั่งใกล้แสดงพุทธศาสนาในท่ามกลางประชุมชน ดิฉันมีศีลเป็นที่รักแต่ถือตัวจัดเพราะความเป็นพหูสูตนั้นในภพครั้งหลังนี้ดิฉันเกิดในเรือนแห่งนางกุมภทาสี ของอนาถบิณฑิกเศรษฐีในพระนครสาวัตถีอันอุดม ดิฉันไปตักน้ำ ได้เห็นโสตถิยพราหมณ์หนาวสั่นอยู่ในกลางน้ำ ครั้นเห็นแล้วได้กล่าวว่าดิฉันมาตักน้ำในคราวหนาว กลัวภัยแต่อาชญา และระแวงภัย คือการด่าด้วยวาจาของเจ้านายจึงต้องลงน้ำร่ำไป

ดูกรพราหมณ์ท่านกลัวอะไร จึงลงน้ำเสมอ มีตัวสั่น รู้สึกหนาวมากดูกรนางปุณณิกาผู้เจริญ ท่านรู้จักสอบถามข้าพเจ้าผู้ทำกุศลกรรม กำจัดบาปกรรม(ดิฉันกล่าวว่า) บุคคลใดเป็นผู้ใหญ่ก็ตาม เป็นเด็กก็ตาม ทำบาปกรรม บุคคลนั้น จะพ้นจากบาปกรรม เพราะความอาบน้ำได้หรือเมื่อพราหมณ์นั้นกลับขึ้นมาดิฉันได้บอกซึ่งบทอันประกอบด้วยธรรมและอรรถ พราหมณ์ได้ฟังธรรมบทนั้น แล้วมีความสลดใจ บวชแล้วได้เป็นพระอรหันต์ เพราะดิฉันเกิดในสกุลทาสี ยังทาสทาสี๙๙ คนให้ครบ ๑๐๐ คน เจ้านายนั้นจึงตั้งชื่อให้ดิฉันว่าปุณณาและปลดดิฉันให้เป็นไทย ดิฉันให้เศรษฐีอนุโมทนาบุญนั้นแล้ว ออกบวชเป็นภิกษุณี โดยกาลไม่นานนักก็ได้บรรลุอรหัต ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพโสตธาตุและในเจโตปริยญาณ รู้ปุพเพนิวาสญาณและทิพจักษุอันหมดจดวิเศษ มีอาสวะทั้งปวงสิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก หม่อมฉันมีญาณอันปราศจาก มลทิน บริสุทธิ์ในอรรถะ ธรรมะ นิรุตติและปฏิภาณ เพราะอำนาจพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด หม่อมฉันมีปัญญามากเพราะภาวนา มีสุตะเพราะพาหุสัจจะเกิดในสกุลต่ำเพราะมานะ แต่มิได้มีกุศลกรรมวิบัติไปเลย ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนา ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.

ทราบว่า ท่านพระปุณณิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบปุณณิกาเถริยาปทาน.