๔. กาฬุทายีเถราปทาน (๓๔) เล่ม ๓๒

[๔๖] พระมหาวีรเจ้าผู้ตรัสรู้เอง ผู้ทรงเป็นอัครบุคคลอันเราให้โปรด ปรานแล้วประทับนั่ง ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้ว ทรงตั้งเราไว้ ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๔๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระมหากัจจายนเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ มหากัจจายนเถราปทานที่ ๓

๔. กาฬุทายีเถราปทาน

บุพประวัติของพระกาฬุทายีเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายข้าวชั้นพิเศษ

(ท่านพระกาฬุทายีเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๖} [๔๘] เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ เสด็จพระราชดำเนินทางไกลเที่ยวจาริกไปในเวลานั้น[๔๙] เราได้ถือเอาดอกปทุม ดอกอุบล และดอกมะลิซ้อนอันบาน สะพรั่ง และถือข้าวสุกชั้นพิเศษมาถวายแด่พระศาสดา[๕๐] พระมหาวีรเจ้าทรงเสวยข้าวชั้นพิเศษอันเป็นโภชนะอย่างดี และ ทรงรับดอกไม้นั้นแล้ว ทรงแสดงให้ปรากฏแก่มวลชนว่า

[๕๑] “ผู้ใดได้ถวายดอกปทุมอันอุดม อันน่าปรารถนา น่าใคร่แก่เรานี้ ผู้นั้นชื่อว่าทำกรรมที่ทำได้โดยยาก[๕๒] ผู้ใดได้บูชาด้วยดอกไม้ และได้ถวายข้าวชั้นพิเศษแก่เรา เรา จักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๕๓] ผู้นั้นจักได้เสวยเทวรัชสมบัติ ๑๘ ครั้ง ดอกอุบล ดอกปทุม และ ดอกมะลิซ้อน จักมีในเบื้องบนผู้นั้น[๕๔] ด้วยผลแห่งบุญของบุคคลนั้น เขาจักสร้างหลังคาอันประกอบ ด้วยของหอมอันเป็นทิพย์ไว้ในอากาศแล้วทรงไวในเวลานั้น[๕๕] เขาจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๕ ครั้ง จักได้เป็นพระราชา ในแผ่นดินครอบครองแผ่นดิน ๕๐๐ ครั้ง[๕๖] ในที่สุดแสนกัป

พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตรซึ่ง สมภพในราชวงศ์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๕๗] ผู้นั้นยินดียิ่งในกรรมของตน อันกุศลมูลตักเตือนแล้ว เป็น บุตรแห่งพระญาติ ทำความเพลิดเพลินให้เกิดขึ้นแก่เจ้าศากยะ ทั้งหลาย[๕๘] และภายหลังผู้นั้นอันกุศลมูลตักเตือนแล้วจักบวช จักกำหนดรู้ อาสวะทั้งปวงแล้วไม่มีอาสวะ นิพพานไป[๕๙] พระโคดมผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลกจักทรงตั้งผู้นั้นซึ่งบรรลุปฏิสัมภิทา ได้ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ไวในตำแหน่งเอตทัคคะ[๖๐] ผู้นั้นมีตนส่งไปแล้วเพื่อความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ จัก เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามชื่อว่าอุทายี”[๖๑] เรากำจัดราคะ โทสะ โมหะ มานะ และมักขะ (ความลบหลู่ คุณ) ได้แล้ว กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะอยู่

[๖๒] เรามีความเพียร มีปัญญารักษาตน ยังพระสัมพุทธเจ้าให้ ทรงโปรดปรานแล้ว และพระสัมพุทธเจ้าทรงยินดีทรงตั้งเราไว้ ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๖๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระกาฬุทายีเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ กาฬุทายีเถราปทานที่ ๔

๕. โมฆราชเถราปทาน

บุพประวัติของพระโมฆราชเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายบังคมพระพุทธเจ้า

(ท่านพระโมฆราชเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๗} [๖๔] ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สยัมภูพระนามว่าอัตถทัสสี ไม่ทรงแพ้ ใคร ๆ แวดล้อมด้วยภิกษุสงฆ์ เสด็จพระราชดำเนินไปบนถนน[๖๕] เราแวดล้อมด้วยพวกลูกศิษย์ออกจากเรือนไป ครั้นออกไปแล้ว ได้พบพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นนายกของโลกที่ถนนนั้น[๖๖] เราได้ประคองอัญชลีบนเศียรเกล้าถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้า ยังจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ชมเชยพระองค์ผู้เป็นนายกของโลก