๔. กาฬุทายีเถราปทาน (๓๔) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

อทฺธานํ ปฏิปนฺนสฺส จรโต จาริกํ ตทา.

เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่ เสด็จดำเนินทางไกลเที่ยวจาริกไปในครั้งนั้น

สุผุลฺลํ ปทุมํ คยฺห อุปฺปลํ มลฺลิกญฺจหํ

ปรมนฺนํ คเหตฺวาน อทาสึ สตฺถุโน อหํ.

ข้าพเจ้าได้ถือดอกปทุม ดอกอุบล และดอกมะลิซ้อน ที่บานสะพรั่ง และถือข้าว(สุก)ชั้นดีมาถวายพระศาสดา

ปริภุญฺชิ มหาวีโร ปรมนฺนํ สุโภชนํ

ตญฺจ ปุปฺผํ คเหตฺวาน ชนสฺส สมฺปทสฺสยิ.

พระมหาวีระเสวยข้าวสุกชั้นดี โภชนะอย่างดี อนึ่ง กาฬุทายีรับดอกไม้นั้นแล้ว มอบถวายแก่พระชินเจ้า

อิฏฺฐํ กนฺตยิทํ <458> โลเก ชลชํ ปุปฺผมุตฺตมํ

สุทุกฺกรํ กตํ เตน <459> ยํ เม ปุปฺผํ อทาสิ โส. ๒**

ผู้ที่ได้ถวายดอกปทุมชั้นดีเยี่ยม ที่น่าปรารถนา น่าใคร่นี้แก่เรา ชื่อว่าทำสิ่งที่ทำได้ยาก

โย ปุปฺผํ อภิโรเปสิ ปรมนฺนญฺจทาสิ เม

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ได้ใช้ดอกไม้บูชา และได้ถวายข้าวสุกชั้นดีแก่เรา ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

ทสมฏฺฐกฺขตฺตุญฺจ <460> โส เทวรชฺชํ กริสฺสติ

อุปฺปลํ ปทุมญฺจาปิ มลฺลิกญฺจ ตทุตฺตริ.

ผู้นั้นจักครองเทวสมบัติ ๑๘ ชาติ ดอกอุบล ดอกปทุม และดอกมะลิซ้อน จะมีในเบื้องบนผู้นั้น

อสฺส ปุญฺญวิปาเกน ทิพฺพคนฺธสมายุตํ

อากาเส ฉทนํ กตฺวา ธารยิสฺสติ ตาวเท.

ด้วยผลบุญของเขา ผู้คนจักสร้างหลังคา ประกอบด้วยของหอมที่เป็นทิพย์กั้นไว้ในอากาศ ในเวลานั้น

ปญฺจวีสติกฺกตฺตุญฺจ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ

ปฐพฺยา รชฺชํ ปญฺจสตํ วสุธํ อาวสิสฺสติ.

เขาจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๕ ชาติ จักเป็นพระเจ้าแผ่นดินครองแผ่นดิน ๕๐๐ ชาติ

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว.

โคตโม นาม โคตฺเตน <461> สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

สกกมฺมาภิรทฺโธ โส สุกฺกมูเลน โจทิโต

สกฺยานํ นนฺทิชนโน ญาติพนฺธุ ภวิสฺสติ.

เขายินดียิ่งในกรรมของตน ถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วจักเกิดเป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระญาติ ที่ก่อให้เกิดความเพลิดเพลินแก่พวกเจ้าศากยะ

โส จ <462> ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว.

และภายหลังเขาถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วบวช กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงจักเป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

ปฏิสมฺภิทมนุปฺปตฺตํ กตกิจฺจํ อนาสวํ

โคตโม โลกพนฺธุ ตํ <463> เอตทคฺเค ฐเปสฺสติ.

พระโคดมผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก จักทรงตั้งเขา ผู้บรรลุปฏิสัมภิทา ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะไว้ในเอตทัคคะ

ปธานปหิตตฺโต โส อุปสนฺโต นิรูปธิ

อุทายิ นาม นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก

เขามีจิตเด็ดเดี่ยวเพื่อบำเพ็ญเพียร เป็นผู้สงบระงับ ไม่มีอุปธิ มีนามว่าอุทายี ตามโคตร จักเป็นสาวกของพระศาสดา

ราโค โทโส จ โมโห จ มาโน มกฺโข จ ธํสิโต

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว.

ราคะ โทสะ โมหะ มานะ และมักขะอันข้าพเจ้ากำจัดได้แล้ว ข้าพเจ้ากำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

โตสยิญฺจาปิ สมฺพุทฺธํ อาตาปี นิปโก อหํ

ปสาทิโต <464> จ สมฺพุทฺโธ เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ.

ข้าพเจ้ามีความเพียร มีปัญญารักษาตน ทำให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพอพระทัยแล้ว และพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงยินดี ได้ทรงตั้งข้าพเจ้าไว้ในตำแหน่งอันเลิศ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กาฬุทายี เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ. กาฬุทายีเถรสฺส อปทานํ จตุตฺถํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกาฬุทายีเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กาฬุทายีเถราปทานที่ ๔ จบ