๓. มหากัจจายนเถราปทาน (๓๓) เล่ม ๓๒

[๓๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสาคตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการ ฉะนี้แล

จบ สาคตเถรปทานที่ ๒

๓. มหากัจจายนเถราปทาน

บุพประวัติของพระมหากัจจายนเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการปิดทองแผ่นศิลา

(ท่านพระมหากัจจายนเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๕} [๓๑] พระเจดีย์ที่ประทับชื่อว่าปทุมของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็น นาถะของโลกพระนามว่าปทุมุตตระ เราให้ทำแผ่นศิลาไว้ภาย ใต้แล้วเอาทองคำปิดแผ่นศิลานั้น[๓๒] และได้กั้นฉัตรอันสำเร็จด้วยรัตนะ แล้วเอาพัดวาลวีชนีพัด ถวายพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก ผู้คงที่[๓๓] ภุมมเทวดามีประมาณเท่าไร มาประชุมกันทั้งหมดในเวลานั้น ด้วยหวังว่า “พระศาสดาจักตรัสผลแห่งอาสนะและฉัตรแก้ว[๓๔] พวกเราจักฟังพระศาสดาตรัสเรื่องทั้งหมดนั้น พึงยังความ ร่าเริงให้เกิดขึ้นอย่างยิ่งในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า”

[๓๕] พระสยัมภูอัครบุคคลประทับนั่งบนอาสนะทองแล้ว แวดล้อม ด้วยภิกษุสงฆ์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านนี้ว่า[๓๖] “ผู้ใดได้ถวายอาสนะอันสำเร็จด้วยทองและแก้วนี้ เราจัก พยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๓๗] ผู้นั้นจักเป็นจอมเทวดา เสวยเทวรัชสมบัติอยู่ ๓๐ กัป จักมี รัศมีแผ่ไปตลอด ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ[๓๘] เขามาสู่มนุษย์โลกแล้วจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่า ปภัสสระ จักเป็นผู้มีเดชรุ่งเรือง[๓๙] เขาจักได้เป็นกษัตริย์ มีรัตนะ ๘ ประการ โชติช่วงอยู่โดยรอบ ทั้งกลางวันกลางคืน ดังดวงอาทิตย์อุทัยฉะนั้น[๔๐] ในที่สุดแสนกัป

พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตรซึ่ง สมภพในราชวงศ์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๔๑] เขาอันกุศลมูลตักเตือนแล้วจักเคลื่อนจากภพชื่อว่าดุสิต จัก เป็นบุตรพราหมณ์ มีนามว่ากัจจายนะ[๔๒] ภายหลังเขาบวชแล้วจักตรัสรู้ ไม่มีอาสวะอยู่ พระโคดม ผู้ส่องโลกให้โชติช่วง จักตั้งไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๔๓] เขาจักกล่าวปัญหาที่ถูกถามแล้วโดยย่อให้พิสดารได้ และเมื่อ กล่าวปัญหานั้น จักยังอัธยาศัยให้เต็ม”[๔๔] พราหมณ์ผู้เป็นอภิชาตบุตรในสกุลอันมั่งคั่ง เรียนมนต์จบ ละ ทรัพย์และข้าวเปลือกแล้วบวชเป็นบรรพชิต[๔๕] เมื่อถูกถามปัญหาแม้โดยย่อ เราก็กล่าวแก้ได้โดยพิสดาร เรา ย่อมยังอัธยาศัยของชนเหล่านั้นให้เต็มย่อมยังพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้สูงสุดกว่าสัตว์ให้โปรดปราน

[๔๖] พระมหาวีรเจ้าผู้ตรัสรู้เอง ผู้ทรงเป็นอัครบุคคลอันเราให้โปรด ปรานแล้วประทับนั่ง ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้ว ทรงตั้งเราไว้ ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๔๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระมหากัจจายนเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ มหากัจจายนเถราปทานที่ ๓

๔. กาฬุทายีเถราปทาน

บุพประวัติของพระกาฬุทายีเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายข้าวชั้นพิเศษ

(ท่านพระกาฬุทายีเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๖} [๔๘] เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ เสด็จพระราชดำเนินทางไกลเที่ยวจาริกไปในเวลานั้น[๔๙] เราได้ถือเอาดอกปทุม ดอกอุบล และดอกมะลิซ้อนอันบาน สะพรั่ง และถือข้าวสุกชั้นพิเศษมาถวายแด่พระศาสดา[๕๐] พระมหาวีรเจ้าทรงเสวยข้าวชั้นพิเศษอันเป็นโภชนะอย่างดี และ ทรงรับดอกไม้นั้นแล้ว ทรงแสดงให้ปรากฏแก่มวลชนว่า