พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๖๗–๖๗๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๖๔–๙๗๐
กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ)
อาสววิปปยุตตสาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๗] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๗. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อาสววิปปยุตตสาสวบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๙] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อาสววิปปยุตตอนาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๑] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลอาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อาสววิปปยุตตอนาสวบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๓] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๗๔] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๖๗๕] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. อนันตรปัจจัย
[๖๗๖] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ จบ
กุสลติกฉโคจฉกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๒๐.-๕๔. ฉโคจฉกทุกะ)
สัญโญชนบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๘] ๑. ฯลฯ อาศัยสัญโญชนธรรมที่เป็นอกุศล ฯลฯ
คันถะ โอฆะ โยคะ นีวรณะ ที่เป็นอกุศล
ฯลฯ
โนปรามาสบทปฏิจจวาระ
๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหมือนอาสวโคจฉกะ
ทิฏฐิ ย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะอาศัยทิฏฐิ.
กุสลติกฉโคจฉกทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ