arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๖๗–๖๗๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๖๔–๙๗๐

หน้า ๙๖๔

กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ)

อาสววิปปยุตตสาสวบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๖๗] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล

อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๖. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๙๖๕

๗. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

อาสววิปปยุตตสาสวบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๖๙] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

หน้า ๙๖๖

๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ.

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

อาสววิปปยุตตอนาสวบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๗๑] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลอาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๙๖๗

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

อาสววิปปยุตตอนาสวบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๗๓] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล

เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๖๗๔] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๙๖๘

๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

[๖๗๕] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. อนันตรปัจจัย

[๖๗๖] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

หน้า ๙๖๙

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๗๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ จบ

หน้า ๙๗๐

กุสลติกฉโคจฉกทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๒๐.-๕๔. ฉโคจฉกทุกะ)

สัญโญชนบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๗๘] ๑. ฯลฯ อาศัยสัญโญชนธรรมที่เป็นอกุศล ฯลฯ

คันถะ โอฆะ โยคะ นีวรณะ ที่เป็นอกุศล

ฯลฯ

โนปรามาสบทปฏิจจวาระ

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหมือนอาสวโคจฉกะ

ทิฏฐิ ย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะอาศัยทิฏฐิ.

กุสลติกฉโคจฉกทุกะ จบ

จบ กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ