พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสังกิเลสิกทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๓๕–๗๔๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสังกิเลสิกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๙๕–๙๙๙
กุสลติกสังกิเลสิกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๗๖. สังกิเลสทุกะ)
สังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๓๕] ๑. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสังกิเลสิกธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสังกิเลสิก-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
สังกิเลสิกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๓๗] ๑. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สังกิเลสิก-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัง-
กิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. สังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่สัง-กิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อสังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๓๙] ๑. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอสังกิเลสสิก-ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอสัง-
กิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อสังกิเลสิกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๔๑] ๑. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อสัง-
กิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๗๔๒] ๑. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อสังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสย-ปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกสังกิเลสิกทุกะ จบ
กุสลติกสังกิลิฏฐทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๗๗. สังกิลิฏฐทุกะ)
สังกิลิฏฐบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๔๔] ๑. สังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
อสังกิลิฏฐบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๔๖] ๑. อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ กุสลัตติกสังกิเลสิกทุกะ