พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๙๙–๔๑๕ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
อตีตารมฺมณตฺติกเหตุทุกํ
อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
อตีตารมฺมณํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อตีตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนาคตารมฺมณํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนาคตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
อตีตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อตีตารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนาคตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อนาคตารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณ-ธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรมโดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา-รัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย
อตีตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อตีตารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อตีตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อนาคตารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อตีตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนาคตารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม อนาคตารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ เหตุ ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณ-ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอนาคตารัมมณธรรมโดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรมโดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอนาคตารัมมณธรรมโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา-รัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร ฉ สมนนฺตเร ฉ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย ตีณิ อุปนิสฺสเย นว อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๗
ในอนันตรปัจจัย มี " ๖
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๖
ในสหชาตปัจจัย มี " ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓
ในนิสสยปัจจัย มี " ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อตีตารมฺมณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อตีตารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนาคตารมฺมณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนาคตารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นอตีตารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอธิปติปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา ตีณิ นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน ตีณิ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นฌาเน เอกํ นมคฺเค ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
อตีตารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม อตีตารมฺมณสฺส นเหตุสฺสฎ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อนาคตารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม อนาคตารมฺมณสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ นเหตุ ธมฺโม ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณ-ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา-รัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อวิคเต ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๗
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
อตีตารมฺมณตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ จบ
จบ อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ