๘. หรีตกิทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

[๕๖] ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๕๗-๕๙] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระอัมพาฏกทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ อัมพาฏกทายกเถราปทานที่ ๗

๘. หรีตกิทายกเถราปทาน

บุพประวัฅิของพระหรีตกิทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกสมอ

(ท่านพระหรีตกิทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๘} [๖๐] เรากำลังนำผลสมอ ผลมะขามป้อม ผลมะม่วง ผลหว้า สมอ พิเภก กระเบา ผลรกฟ้า มะตูม มาด้วยตนเอง

[๖๑] เราได้เห็นพระมหามุนีผู้มีปกติเพ่งพินิจ ยินดีในฌาน เป็นนักปราชญ์ ถูกอาพาธเบียดเบียน เสด็จเดินทางไกล ประทับอยู่ที่เงื้อมเขา[๖๒] จึงได้ถวายผลสมอแต่พระสยัมภู ก็พอเราทำเภสัชเสร็จแล้ว พยาธิก็หายไปในทันใดนั้นเอง

[๖๓] พระพุทธเจ้าผู้สิ้นความกระวนกระวายแล้ว ได้ทรงทำอนุโมทนาว่า “ก็ด้วยการถวายเภสัชอันเป็นเครื่องระงับพยาธินี้[๖๔] ท่านจะเกิดเป็นเทวดา เป็นมนุษย์ หรือจะเกิดในกำเนิดอื่นก็ตาม จงเป็นผู้ถึงความสุขในที่ทุกแห่ง และท่านอย่าถึงความป่วยไข้,[๖๕] ครั้นพระสยัมภูพุทธเจ้าผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไร เป็นนักปราชญ์ตรัสดังนี้แล้ว ได้เสด็จเหาะขึ้นสู่นภากาศเหมือน พญาหงส์ในอัมพรฉะนั้น[๖๖] เพราะเราได้ถวายผลสมอแด่พระสยัมภูพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ความป่วยไข้จึงมิได้เกิดแก่เราเลยจนถึงชาตินี้[๖๗] นี้เป็นความเกิดครั้งสุดท้ายของเรา ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราก็ได้ทำเสร็จแล้ว[๖๘] ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายเภสัชใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายเภสัชนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งเภสัชทาน[๖๙-๗๑] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระหรีตกิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ หรีตกิทายกเถราปทานที่ ๘

๙. อัมพปิณฑิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระอัมพปิณฑิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะม่วง

(ท่านพระอัมพปิณฑิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๙} [๗๒] ครั้งนั้น เราเป็นพญาช้างมีงางอนงามดังคันไถ ทรงกำลังว่องไว เที่ยวอยู่ในป่าใหญ่ ได้พบพระผู้ทรงเป็นนายกของโลก

[๗๓] เราได้หยิบชิ้นมะม่วงมาถวายแด่พระศาสดา พระมหาวีรเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะผู้ทรงเป็นพระนายกของโลกทรงรับแล้ว[๗๔] เมื่อเราจ้องดูอยู่ พระชินเจ้าก็ได้เสวยในกาลนั้น เราทำจิตให้เลื่อมใสในพระชินเจ้าพระองค์นั้นจึงเข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต[๗๕] เราจุติจากชั้นดุสิตนั้นแล้วได้เป็นพระเจ้าจักรพรรติ เสวยสมบัติ โดยอุบายเช่นนั้นแหละ

[๗๖] เรามีจิตมุ่งความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิกิเลส กำหนดรู้ อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๗๗] ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๗๘-๘๐] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเรา ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระอัมพปิณฑิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ อัมพปิณฑิยเถราปทานที่ ๙