๒. เอกสังขิยเถราปทาน เล่ม ๓๓

วิปสฺสิโน ภควโต มหาโพธิมโห อหุ

มหาชนา สมาคมฺม ปูเชนฺติ โพธิมุตฺตมํ ฯ

มหาโสกรหิโต ๓ ปญฺโญ พุทฺธเสฏฺโฐ ภวิสฺสติ

ยสฺสายํ อีทิโส โพธิ ปูชนีโยว สตฺถุโน ฯ

ตโต สงฺขํ คเหตฺวาน โพธิรุกฺขํ อุปฏฺฐหึ

ธมนฺโต สพฺพทิวสํ อวนฺทึ โพธิมุตฺตมํ ฯ

อาสนฺนเก กตํ กมฺมํ เทวโลกํ อปาปยิ

กเลวรํ เม ปติตํ เทวโลเก รมามหํ ฯ

สฏฺฐี ตุริยสหสฺสานิ ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา

สทา มยฺหํ อุปฏฺฐนฺติ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

เอกสตฺตติเม กปฺเป ราชา อาสิ สุทสฺสโน

จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพูทีปสฺส ๑ อิสฺสโร ฯ

ตโต อฏฺฐสตา ๒ ตุริยา ปริวาเรนฺติ มํ สทา

อนุโภมิ สกํ กมฺมํ อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

มาตุกุจฺฉิคตสฺสาปิ วชฺชเร เภริโย สทา ฯ

อุปฏฺฐิตฺวาน สมฺพุทฺธํ อนุโภตฺวาน สมฺปทา

สิวํ อมลํ ๓ อมรํ ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกสงฺขิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

เอกสงฺขิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. สกฺกายวูปกาโส เม ฯ ยุ. สวกาย วูปกฏฺโฐ เม ฯ ๒ ยุ. วูปกฏฺฐสฺส ฯ

๓ ม. ยุ. น หิ ตํ โอรกํ มญฺเญ ฯ

๑ ม. ชมฺพูมณฺฑสฺส ฯ ยุ. ชมฺพูสณฺฑสฺส ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. ยุ. องฺคสตา ฯ

๓ ม. ยุ. สุเขมํ อมตํ ฯ

ได้มีการสมโภชไม้มหาโพธิ์ ของพระผู้มีพระภาคพระนามว่า วิปัสสีมหาชนมาประชุมกันบูชาไม้มหาโพธิ์อันอุดม ไม้มหาโพธิ์ที่ควรบูชาเช่นนี้ ของพระศาสดาพระองค์ใด พระศาสดาพระองค์นั้นจักเป็นผู้เว้นจากความเศร้าโศกใหญ่มีปัญญา เป็นพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ครั้งนั้น เราถือเอาสังข์มาบำรุงโพธิพฤกษ์ เราเป่าสังข์ตลอดวันยังค่ำ ไหว้ไม้มหาโพธิ์อันอุดมแล้ว กรรมที่เราได้ทำในเวลาก่อนจะตายส่งให้เราไปเทวโลก ซากศพของเราตกไปแล้ว เรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ดนตรีหกหมื่นยินดี ร่าเริง บันเทิง บำรุงเราอยู่ทุกเมื่อนี้เป็นผลของพุทธบูชา ในกัปที่ ๗๑ เราได้เป็นพระราชาพระนามว่า สุทัสสนะ เป็นใหญ่อยู่ในชมพูทวีป มีมหาสมุทรทั้ง ๔ เป็นขอบเขต

ครั้งนั้น ดนตรี ๘๐๐ แวดล้อมเราตลอดเวลา เราย่อมเสวยกรรมของตน นี้เป็นผลของการบำรุง เราเข้าถึงกำเนิดใด คือเทวดาหรือมนุษย์ แม้เรายังอยู่ในครรภ์ของมารดา กลองก็ประโคมอยู่ตลอดเวลา เพราะอุปัฏฐากพระสัมพุทธเจ้า เราได้เสวยสมบัติแล้ว เป็นผู้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว เป็นบทอันเกษมไม่มีมลทินไม่ตาย ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระเอกสังขิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ เอกสังขิยเถราปทาน.