๘. หรีตกิทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

หรีตกึ อามลกํ อมฺพชมฺพุวิเภทกํ

โกลํ ภลฺลาตกํ เพลฺลํ สยเมวาหรามหํ ฯ

ทิสฺวาน ปพฺภารคตํ ฌายึ ฌานรตํ มุนึ

อาพาเธน อาปีฬิตํ อทฺธนิยํ ๑ มหามุนึ ฯ

หรีตกึ คเหตฺวาน สยมฺภุสฺส อทาสหํ

กตมตฺตมฺหิ เภสชฺชํ พฺยาธิ ปสฺสมฺภิ ตาวเท ฯ

ปหีนทรโถ พุทฺโธ อนุโมทนิยํ ๒ อกา

เภสชฺชทาเนนิมินา พฺยาธิวูปสเมน จ ฯ

เทวภูโต มนุสฺโส วา ชาโต วา อญฺญชาติยา

สพฺพตฺถ สุขิโต โหหิ ๓ มา จ เต พฺยาธิมาคมา ฯ

อิทํ วตฺวาน สมฺพุทฺโธ สยมฺภู อปราชิโต

นภํ อพฺภุคฺคมิ ธีโร หํสราชาว อมฺพเร ฯ

ยโต หรีตกิมทํ ๑ สยมฺภุสฺส มเหสิโน

อิมํ ชาตึ อุปาทาย พฺยาธิ เม นูปปชฺชถ ฯ

อยํ ปจฺฉิมโก มยฺหํ จริโม วตฺตเต ภโว

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา ๒ กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป เภสชฺชมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เภสชฺชสฺส อิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา หรีตกิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

หรีตกิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ยุ. อทุติยํ ฯ ๒ ม. อนุโมทมกาสิ เม ฯ ๓ ม. โหตุ ฯ

เรากำลังนำผลสมอ ผลมะขามป้อม ผลมะม่วง ผลหว้า สมอพิเภกกระเบา ผลรกฟ้า มะตูมมาด้วยตนเอง เราได้เห็นพระมหามุนีผู้มีปกติเพ่งพินิจ ยินดีในฌาน เป็นนักปราชญ์ ถูกอาพาธเบียดเบียนเสด็จเดินทางไกล ประทับอยู่ที่เงื้อมเขา จึงได้เอาผลสมอถวายแด่พระสยัมภู ก็พอเราทำเภสัชเสร็จแล้ว พยาธิหายไปในทันใดนั้นเอง พระพุทธเจ้าผู้มีความกระวนกระวายอันละได้แล้ว ได้ทรงทำอนุโมทนาว่า ก็ด้วยการถวายเภสัชอันเป็นเครื่องระงับพยาธินี้ท่านเกิดเป็นเทวดา เป็นมนุษย์ หรือจะเกิดในชาติอื่น จงเป็นผู้ถึงความสุขในที่ทุกแห่ง และท่านอย่าถึงความป่วยไข้ ครั้นพระสยัมภูพุทธเจ้าผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไร เป็นนักปราชญ์ ตรัสดังนี้แล้ว

ได้เสด็จเหาะขึ้นสู่นภากาศ เหมือนพญาหงส์ในอัมพร ฉะนั้นเพราะเราได้ถวายสมอแด่พระสยัมภูพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ความป่วยไข้จึงมิได้เกิดแก่เราเลยจนถึงชาตินี้ นี้เป็นความเกิดครั้งหลังของเรา ภพสุดท้ายกำลังเป็นไป วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้ว โดยลำดับพระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายเภสัชในกาลนั้น ด้วยการถวายเภสัชนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งเภสัชทาน เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระหรีตกิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ หรีตกิทายกเถราปทาน.