๔. จุลลปันถกเถราปทาน (๑๔) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

คณมฺหา วูปกฏฺโฐ โส หิมวนฺเต วสี ตทา.

พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา พระองค์เสด็จหลีกออกจากหมู่คณะ ไปอาศัยอยู่ที่ภูเขาหิมพานต์ ในครั้งนั้น

อหํปิ หิมวนฺตมฺหิ วสามิ อสฺสเม ตทา

อจิราคตํ มหาวีรํ อุเปสึ โลกนายกํ.

ครั้งนั้น แม้ข้าพเจ้าก็อยู่ในอาศรมใกล้ภูเขาหิมพานต์ ได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ผู้มีความเพียรมาก ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ซึ่งเสด็จมาไม่นาน

ปุปฺผจฺฉตฺตํ คเหตฺวาน อุปคญฺฉึ นราสภํ

สมาธึ สมาปชฺชนฺตํ อนฺตรายมกาสหํ.

ข้าพเจ้าถือร่มดอกไม้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ผู้องอาจกว่านรชน ข้าพเจ้าได้ทำอันตราย(รบกวนสมาธิ) ต่อพระผู้มีพระภาคผู้กำลังเข้าสมาธิ

อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห ปุปฺผจฺฉตฺตํ อทาสหํ

ปฏิคฺคเหสิ ภควา ปทุมุตฺตโร มหามุนิ.

ข้าพเจ้าใช้มือทั้ง ๒ ประคองร่มดอกไม้แล้ว ได้ถวายพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระทรงรับแล้ว

สพฺเพ เทวา อตฺตมนา หิมวนฺตํ อุเปนฺติ เต

สาธุการํ ปวตฺเตสุํ อนุโมทิสฺสติ จกฺขุมา.

เทวดาเหล่านั้นทั้งหมดมีใจยินดี พากันเข้าไปยังป่าหิมพานต์ ส่งเสียงสาธุการว่า พระผู้มีพระภาคผู้มีพระจักษุ จักทรงอนุโมทนา

อิทํ วตฺวาน เต เทวา อุปคญฺฉุํ นรุตฺตมํ

อากาเส ธารยนฺตสฺส ปทุมจฺฉตฺตมุตฺตมํ.

ครั้นแล้ว เทวดาเหล่านั้น ได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ผู้สูงสุดแห่งนรชน ขณะเมื่อข้าพเจ้ากั้นร่มดอกบัวชั้นดีเยี่ยมอยู่ในอากาศ

สตปตฺตฉตฺตํ ปคฺคยฺห อทาสิ ตาปโส มม

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต.

(พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระตรัสว่า)

เราจักพยากรณ์ดาบสผู้ที่ประคองร่มดอกบัวร้อยกลีบถวายเรา ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว

ปญฺจวีสติกปฺปานิ เทวรชฺชํ กริสฺสติ

จตุตฺตึสติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ.

ดาบสนี้จักครองเทวสมบัติ ๒๕ กัป จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ชาติ

ยํ ยํ โยนึ สํสรติ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

อพฺโภกาเส ปติฏฺฐนฺตํ ปทุมํ ธารยิสฺสติ.

เขาเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้นดอกบัวก็จักกั้นอยู่เบื้องบนเขาผู้นั่งหรือยืนอยู่กลางแจ้ง

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน <337> สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ปกาสิเต ปาวจเน มนุสฺสตฺตํ ลภิสฺสติ

มโนมยมฺหิ กายมฺหิ อุตฺตโม โส ภวิสฺสติ.

เมื่อพระศาสดาทรงประกาศธรรมวินัยแล้ว ดาบสนี้จักเกิดเป็นมนุษย์ เป็นผู้สูงสุดในการแปลงกายได้ดังใจนึก

เทฺว ภาตโร ภวิสฺสนฺติ อุโภปิ ปนฺถกวฺหยา

อนุโภตฺวา อุตฺตมตฺถํ โชตยิสฺสนฺติ สาสนํ.

จักมีชายหนุ่มสองพี่น้องชื่อว่าปันถกะ ทั้ง ๒ คน ครั้นได้บรรลุประโยชน์อย่างสูงสุดแล้ว จักทำให้ศาสนารุ่งเรือง

โส อฏฺฐารสวสฺโสหํ <338> ปพฺพชึ อนคาริยํ

วิเสสาหํ น วินฺทามิ สกฺยปุตฺตสฺส สาสเน.

ข้าพเจ้านั้นอายุได้ ๑๘ ปี บวชเป็นบรรพชิต ยังไม่สำเร็จคุณวิเศษในศาสนาของพระผู้มีพระภาคผู้ศากยบุตร

ทนฺธา มยฺหํ คตี อาสิ ปริภูโต ปุเร อหํ. <339>

ภาตา จ มํ ปณาเมสิ คจฺฉทานิ สกํ ฆรํ.

ข้าพเจ้าโง่เขลา เพราะเคยดูหมิ่นผู้อื่น พระพี่ชายจึงขับไล่ข้าพเจ้าว่าจงกลับไปบ้านของตนเดี๋ยวนี้

โสหํ ปณามิโต สนฺโต สํฆารามสฺส โกฏฺฐเก

ทุมฺมโน ตตฺถ อฏฺฐาสึ สามญฺญสฺมึ อเปกฺขวา.

ข้าพเจ้านั้นถูกขับไล่แล้วเสียใจ ยืนอยู่ที่ซุ้มประตูสังฆาราม หมดอาลัยในความเป็นสมณะ

อเถตฺถ สตฺถา <340> อาคจฺฉิ สีสํ มยฺหํ ปรามสิ

พาหาย มํ คเหตฺวาน สํฆารามํ ปเวสยิ.

ลำดับนั้น พระศาสดาได้เสด็จมายังสถานที่นั้น ทรงลูบศีรษะข้าพเจ้า ทรงจูงแขนข้าพเจ้าพาเข้าสู่สังฆาราม

อนุกมฺปาย เม สตฺถา อทาสิ ปาทปุญฺฉนึ

เอวํ สุทฺธํ อธิฏฺเฐหิ เอกมนฺตํ อธิฏฺฐิตํ.

พระศาสดาได้ประทานผ้าสำหรับเช็ดเท้าให้ข้าพเจ้า ด้วยความอนุเคราะห์แล้วตรัสว่า เธอจงอธิษฐานผ้าสะอาดอย่างนี้ ข้าพเจ้าได้อธิษฐาน ณ ที่สมควร

หตฺเถหิ ตมหํ คยฺห สรึ โกกนทํ อหํ

ตตฺถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม อรหตฺตํ อปาปุณึ.

ข้าพเจ้าใช้มือทั้ง ๒ จับผ้าผืนนั้นแล้วระลึกถึงดอกบัว จิตของข้าพเจ้าก็น้อมไปในดอกบัวนั้น ข้าพเจ้าจึงได้บรรลุอรหัตตผล

มโนมเยสุ กาเยสุ สพฺพตฺถ ปารมึ คโต

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว.

ข้าพเจ้าถึงความสำเร็จในการแปลงกายทั้งหลาย ได้ดังใจนึกในที่ทุกสถาน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จูฬปนฺถโก <341> เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

จูฬปนฺถกตฺเถรสฺส อปทานํ จตุตฺถํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระจูฬปันถกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

จูฬปันถกเถราปทานที่ ๔ จบ