พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · วีชนีวรรค
๑๐. อสนโพธิยเถราปทาน (๖๐) เล่ม ๓๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๒ (Royal Thai)10/10 in วีชนีวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
ทสมํ อสนโพธิยตฺเถราปทานํ (๖๐)ฟ
อสนโพธิยเถราปทานที่ ๑๐ (๖๐)
ว่าด้วยผลแห่งการปลูกไม้โพธิ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน วีชนีวรรค อสนโพธิยเถราปทาน (๖๐) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)
ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ อทฺทสํ โลกนายกํ
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ ฯ
ติสฺสสฺสาหํ ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน โรปยึ โพธิมุตฺตมํ ฯ
อสโน นามเธยฺเยน ธรณีรูหปาทโป
ปญฺจ วสฺเส ปริจรึ อสนํ โพธิมุตฺตมํ ฯ
ปุปฺผิตํ ปาทปํ ทิสฺวา อพฺภูตํ โลมหํสนํ
สกํ กมฺมํ ปกิตฺเตนฺโต พุทฺธเสฏฺฐํ อุปาคมึ ฯ
ติสฺโส ตทา โส ๑ สมฺพุทฺโธ สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล
ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ ฯ
เยนายํ โรปิตา โพธิ พุทฺธปูชา จ สกฺกตา
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ
ตึสกปฺปานิ เทเวสุ เทวรชฺชํ กริสฺสติ
จตุสฺสฏฺฐิญฺจ ขตฺตุํ โส จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ
ตุสิตาหิ จริตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต
เทฺว สมฺปตฺตี อนุโภตฺวา มนุสฺสตฺเต รมิสฺสติ ฯ
ปธานํ ปหิตตฺโต โส อุปสนฺโต นิรูปธิ
สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ
วิเวกมนุยุตฺโตหํ อุปสนฺโต นิรูปธิ
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป โพธึ โรเปสหํ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โพธิโรปสฺสิทํ ผลํ ฯ
จตุสฺสตฺตติโต กปฺเป ทณฺฑเสโนติ วิสฺสุโต
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ ตทา อหุ ฯ
เตสตฺตติ อิโต กปฺเป สตฺตาเหสุํ มหีปตี
สมนฺตเนมิ นาเมน ราชาโน จกฺกวตฺติโน ฯ
ปุณฺณวีสติโต กปฺเป ปุณฺณโก นาม ขตฺติโย
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อสนโพธิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
อสนโพธิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อุทฺทานํ
วีชนี สตรํสี จ สยโนทกิ วาหิโส ๑
ปริวาโร ปทีปญฺจ ธโช ปทุมปูชโก
โพธิ จ ทสโม วุตฺโต คาถา เทฺวนวุตี ตถา ฯ
วีชนีวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ
๑ ยุ. โย ฯ
๑ ม. ยุ. วาหิโย ฯ
เรามีอายุ ๗ ปีโดยกำเนิด ได้พบพระผู้มีพระภาคผู้เป็นนายกของโลก เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ได้เข้าไปเฝ้าพระองค์ผู้สูงสุดกว่านรชน เราร่าเริง มีจิตโสมนัสได้ปลูกไม้โพธิ์อันอุดม ถวายแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าดิสสะเชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ ต้นไม้อันงอกขึ้นบนแผ่นดินโดยนามบัญญัติชื่อว่าอสนะ (ประดู่) เราบำรุงโพธิ์ชื่ออสนะอันอุดมนี้อยู่๕ ปี จึงได้เห็นต้นไม้มีดอกบานน่าอัศจรรย์ เป็นเหตุให้ขนพองสยองเกล้า เมื่อจะประกาศกรรมของตน จึงเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดเวลานั้น องค์พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะเป็นสยัมภูอัครบุคคล ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ แล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า
ผู้ใดปลูกต้นโพธิ์นี้ และกระทำพุทธบูชาโดยเคารพ เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักได้เสวยเทวรัชสมบัติในเทวดาทั้งหลายตลอด ๓๐ กัลป และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๔ ครั้ง เคลื่อนจากดุสิตภพแล้ว อันกุศลมูลตักเตือน เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว จักรื่นรมย์อยู่ในความเป็นมนุษย์ ผู้นั้นมีใจแน่วแน่เพื่อความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว จักไม่มีอาสวะนิพพาน เราประกอบวิเวกเนืองๆ เป็นผู้สงบระงับ ไม่มีอุปธิ ตัดเครื่องผูกดังช้างทำลายปลอกแล้ว ไม่มีอาสวะอยู่ ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้ปลูกต้นโพธิ์ในเวลานั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการปลูกต้นโพธิ์ในกัลปที่ ๗๕ แต่กัลปนี้ เวลานั้นได้มีพระเจ้าจักรพรรดิทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีนามปรากฏว่าทัณฑเสน ในกัลปที่ ๗๓ แต่กัลปนี้ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ ผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีพระนามว่าสมันตเนมิ ในกัลปที่ ๒๐ ถ้วนแต่กัลปนี้ ได้มีกษัตริย์พระนามว่าปุณณกะเป็นพระเจ้าจักรพรรดิทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอสนโพธิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอสนโพธิยเถราปทาน.
--------------
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. วิธูปนทายกเถราปทาน ๒. สตรังสิยเถราปทาน
๓. สยนทายกเถราปทาน ๔. คันโธทกทายกเถราปทาน
๕. โอปวุยหเถราปทาน ๖. สปริวาราสนเถราปทาน
๗. ปัญจทีปกเถราปทาน ๘. ธชทายกเถราปทาน
๙. ปทุมเถราปทาน ๑๐. อสนโพธิยเถราปทาน
มีคาถา ๙๒ คาถา.
จบ วีชนีวรรคที่ ๖.
End of ๑๐. อสนโพธิยเถราปทาน (๖๐)