พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ภัททาลิวรรค
๖. เอกทีบียเถราปทาน เล่ม ๓๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๖ (Royal Thai)6/10 in ภัททาลิวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภัททาลิวรรค เอกทีบียเถราปทาน (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 72 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 72, pp. 19–21
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนาคปัลลวกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบนาคปัลลวกเถราปทาน.
เอกทีปิยเถราปทานที่ ๖ (๔๑๖)
ว่าด้วยการตามประทีปเป็นพุทธบูชา
[๖] เมื่อพระสุคตเจ้าผู้นำโลกพระนาม
ว่าสิทธัตถะ ปรินิพพานแล้ว ชนทั้งปวงทั้งเทวดา
และมนุษย์ ต่างก็บูชาพระองค์ผู้สูงสุดกว่าสัตว์
และเมื่อเขาช่วยกันยกพระผู้นำโลก พระ
นามว่าสิทธัตถะ ขึ้นบนเชิงตะกอน ชนทั้งหลาย
พากันบูชาเชิงตะกอนของพระศาสดาตามกำลัง
เราได้ตามประทีปไว้ไม่ไกลเชิงตะกอน
ประทีปของเราลุกโพรงจนพระอาทิตย์ขึ้น
เพราะกรรมที่ได้ทำไว้ดีแล้วนั้น และ
เพราะความตั้งใจชอบ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้
ไปสู่ดาวดึงสพิภพ
เขาย่อมทราบกันว่า วิมานอันบุญกรรม
ได้ทำไว้เป็นอย่างดี เพื่อเราในดาวดึงสพิภพนั้น
ชื่อว่าเอกทีปะ ประทีปแสนดวงส่องสว่างอยู่ในวิมานของเรา
ร่างกายของเรารุ่งเรืองอยู่ทุกเมื่อ เหมือนพระอาทิตย์ที่กำลังอุทัยฉะนี้ สรีระของเรามีแสงสว่างด้วยรัศมีในกาลทุกเมื่อ
เรามองเห็นได้ตลอด ด้วยจักษุ ทะลุฝา
กำแพง ภูเขา โดยรอบร้อยโยชน์
รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ๗๗ ครั้ง เสวย
รัชสมบัติในเทวโลก ๓๑ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักร-พรรดิราช ๒๘ ครั้ง เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ เราจุติจากเทวโลกแล้วเกิดในครรภ์ของมารดา นัยน์ตาของเราผู้แม้จะอยู่ในครรภ์ ของมารดา ก็ไม่วินาศ
เรามีอายุ ๔ ขวบแต่กำเนิดก็ได้ออกบวช
เป็นบรรพชิต ได้บรรลุพระอรหัตแต่ยังไม่ทันได้ถึงกึ่งเดือน เราชำระทิพยจักษุให้บริสุทธิ์แล้วถอนภพขึ้นได้ทั้งหมดแล้ว ตัดกิเลสทั้งปวงขาดแล้ว นี้เป็นผลแห่งประทีปดวงเดียว
นอกฝา นอกกำแพง และถึงภูเขาทั้งสิ้น
เราก็เห็นทะลุไปได้ นี้ก็เป็นผลแห่งประทีปดวงเดียว
สำหรับเรา ภูมิภาคที่ขรุขระ ย่อมเป็น
ที่ราบเรียบ ความมืดย่อมไม่ปรากฏมี เราไม่เห็นความมืด นี้ก็เป็นแห่งประทีปดวงเดียว
ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายประ-
ทีปใด ด้วยการถวายประทีปนั้น เราไม่รู้จักทุคติ
เลย นี้ก็เป็นผลแห่งประทีปดวงเดียว
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้ทราบว่า ท่านพระเอกปิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบเอกทีปิยเถราปทาน
อุจฉังคปุปผิยเถราปทานที่ ๗ (๔๑๗)
ว่าด้วยการถวายดอกไม้หนึ่งพก
[๗] ในกาลนั้น เราเป็นช่างดอกไม้อยู่
ในพระนครพันธุมดี เราเอาดอกไม้ห่อเต็มพก
แล้วได้ไปยังตลาด
สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้นายกของ
โลก อันภิกษุสงฆ์ห้อมล้อมแล้ว เสด็จออกไป
ด้วยอานุภาพใหญ่
เราได้เห็นพระวิปัสสนา สัมพุทธเจ้าผู้ส่อง
โลกให้โพรงทั่ว ยังโลกให้ข้ามพ้น จึงหยิบดอกไม้
ออกจาก บูชาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด
End of ๖. เอกทีบียเถราปทาน