๖. พักกุลเถราปทาน (๓๙๖) เล่ม ๓๒

[๓๘๑] เรายังพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมศากยบุตรให้ทรงโปรดปราน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๓๘๒] ในกัปที่ ๑,๘๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าไว้ ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๓๘๓] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ทำเสร็จแล้ว[๓๘๔] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว อาสวะ ทั้งปวงของเราสิ้นรอบแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๓๘๕] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปทุมกูฏาคาริกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ ปทุมกูฏาคาริกเถราปทานที่ ๕

๖. พากุลเถราปทาน

บุพประวัติของพระพากุลเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายยา

(ท่านพระพากุลเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๙๘} [๓๘๖] ภูเขาชื่อโสภิตะมีอยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ พวกศิษย์ของเรา ช่วยกันสร้างอาศรมอย่างสวยงามให้เราที่ใกล้ภูเขานั้น

[๓๘๗] ที่ใกล้อาศรมนั้น มีมณฑปเป็นอันมาก ต้นย่านทรายกำลังมีดอกบานสะพรั่ง ต้นมะขวิด ต้นจำปา ต้นกากะทิง ต้นเกด ก็มีเป็นอันมาก[๓๘๘] มีต้นย่านทราย ต้นพุทรา และต้นมะขามป้อมเป็นอันมาก มีต้นมะปราง น้ำเต้า และบัวขาวกำลังมีดอกบาน[๓๘๙] ต้นรักขาว ต้นมะตูม ต้นกล้วย และต้นมะงั่ว (มะนาว) ต้นสะท้อน ต้นรกฟ้าขาว และต้นประยงค์ก็มีอยู่มาก[๓๙๐] มีต้นคำ ต้นสน ต้นกระทุ่ม ต้นไทร และมะขวิด อาศรมของเราเป็นเช่นนี้ เราพร้อมด้วยศิษย์อยู่ที่อาศรมนั้น[๓๙๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สยัมภูพระนามว่าอโนมทัสสีผู้ทรงเป็นนายกของโลก ทรง แสวงหาที่เร้นจึงเสด็จเข้ามายังอาศรมของเรา[๓๙๒] และเมื่อเราเข้าไปเฝ้าพระมหาวีรเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสีผู้มีพระยศมาก โรคลมก็เกิดขึ้นแก่พระโลกนาถโดยฉับพลัน[๓๙๓] เราเที่ยวไปในป่าได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นนายกของโลก ผู้ทรงมีพระจักษุ มีพระยศมาก จึงได้เข้าไปเฝ้า[๓๙๔] ครั้นได้เห็นพระอิริยาบถเข้า ก็เข้าใจได้ในทันทีว่าโรคเกิดขึ้น แก่พระพุทธเจ้าแน่แล้ว

[๓๙๕] เราจึงรีบกลับมาอาศรมในสำนักของพวกศิษย์เรา ขณะนั้น เราปรึกษาศิษย์ว่าเราต้องการทำยา[๓๙๖] ศิษย์ทั้งหมดผู้มีความเคารพรับคำของเราแล้วร่วมประชุมกัน เพราะเคารพในเราผู้เป็นครู

[๓๙๗] เรารีบขึ้นภูเขาไปเก็บยาทุกสิ่งมาปรุง ได้ปรุงเป็นยาต้มแล้วริน เอานํ้ายามาถวายพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ

[๓๙๘] เมื่อพระมหาวีรเจ้าผู้สัพพัญญูผู้นายกของโลกเสวยแล้ว โรค ลมของพระสุคตเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ก็สงบลงฉับพลัน[๓๙๙] พระพุทธเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสีผู้มีพระยศมากทรงเห็นความ กระวนกระวายสงบแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า[๔๐๐] “ผู้ใดได้ถวายยาแก่เราและระงับโรคของเราได้ เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังคำเรากล่าว

[๔๐๑] ผู้นั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอดแสนกัป ผู้นี้จักบันเทิงอยู่ ในเทวโลกนั้นซึ่งมีดนตรีประโคมอยู่ทุกเมื่อ

[๔๐๒] มาสู่มนุษย์โลกแล้วอันกุศลมูลตักเตือน จักได้เป็นจักรพรรดิราช ๑,๐๐๐ ครั้ง

[๔๐๓] ใน ๕๕ กัป จักได้เป็นกษัตริย์พระนามว่าอโนมี ทรงชำนะวิเศษ มีสมุทรสาคร ๔ เป็นขอบเขต เป็นใหญ่ในชมพูทวีป[๔๐๔] เป็นพระเจ้าจักรพรรดิสมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก จักยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ให้กระฉ่อนแล้วเสวยความเป็นใหญ่[๔๐๕] จะเป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็จักเป็นผู้ไม่เจ็บป่วย จักปราศจาก ความเร่าร้อนแล้วข้ามพ้นความป่วยไข้ได้ในโลก[๔๐๖] ในกัปอันประมาณมิได้แต่ภัทรกัปนี้ พระศาสดามีพระนามว่า โคดมซึ่งสมภพในราชวงค์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก

[๔๐๗] เขาจักเป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น เป็นโอรสอันธรรมเนรมิต กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน[๔๐๘] จักเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ข้ามพ้นกระแสตัณหาได้ จักเป็นสาวกของพระศาสดา มีนามชื่อว่าพากุละ

[๔๐๙] พระโคดมศากยบุตรทรงรู้คุณทั้งปวงนี้แล้ว ประทับนั่งใน ท่ามกลางภิกษุสงฆ์จักทรงตั้งไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ”

[๔๑๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสีผู้สยัมภูผู้ทรงเป็นนายกของโลก ผู้ต้องการความวิเวก ได้เสด็จมายังอาศรมของเรา[๔๑๑] เรามีความเลื่อมใส ได้ยังพระมหาวีรเจ้าผู้สัพพัญญู ผู้ทรงเป็น นายกของโลกซึ่งเสด็จเข้ามาให้อิ่มหนำด้วยโอสถทั้งปวงด้วยมือของตน[๔๑๒] เรานั้นได้ทำกรรมดีแล้วในเขตที่ดีสมบูรณ์ด้วยพืช ก็ในกาลนั้น เราไม่อาจให้กรรมที่เราทำแล้วสิ้นไปได้เลย

[๔๑๓] การที่เราได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้นายกนั้นเป็นลาภที่เราได้ดีแล้ว ด้วยกรรมอันเหลือนั้น เราได้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว[๔๑๔] พระโคดมศากยบุตรทรงทราบคุณทั้งหมดนี้ ประทับนั่งใน ท่ามกลางภิกษุสงฆ์ทรงตั้งเราไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ

[๔๑๕] ในกัปอันประมาณมิได้แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายยา[๔๑๖] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ทำเสร็จแล้ว

[๔๑๗] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว มีอาสวะทั้งปวงสิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๔๑๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระพากุลเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ พากุลเถราปทานที่ ๖

๗. คิริมานันทเถราปทาน

บุพประวัติของพระคิริมานันทเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการทำพุทธบูชา

(ท่านพระคิริมานันทเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๙๙} [๔๑๙] ภรรยาของเราถึงแก่กรรมแล้ว บุตรของเราก็(ตาย)ตกถึงป่าช้าแล้ว มารดาบิดาและพี่ชายเราก็ถูกเผาที่เชิงตะกอนเดียวกัน[๔๒๐] เราเป็นผู้เร่าร้อน เป็นผู้ผอมเหลือง เพราะความเศร้าโศกนั้น จิตของเราฟุ้งซ่านเพราะเราประกอบด้วยความเศร้าโศกนั้น[๔๒๑] เรามากด้วยลูกศรคือความโศกจึงเข้าไปยังชายป่า บริโภคผล ไม้ที่หล่นเองอยู่ที่โคนต้นไม้