๖. ปภังกรเถราปทาน (๓๓๖) เล่ม ๓๒

๖. ปภังกรเถราปทาน

บุพประวัติของพระปภังกรเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการชำระพระสถูป

(ท่านพระปภังกรเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓๘} [๕๓] พระเจดีย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ พระ โลกเชษฐ์ผู้คงที่ มีอยู่ในป่าทึบที่เกลื่อนกลาดด้วยสัตว์ร้าย[๕๔] ใคร ๆ ไม่อาจจะไปเพื่อกราบไหว้พระเจดีย์ พระเจดีย์ถูกหญ้า ต้นไม้ และเถาวัลย์ปกคลุมจึงหักพังลง[๕๕] ในกาลนั้น เราเป็นคนทำงานในป่า ตามอาชีพของบิดาและปู่ เราได้เห็นพระสถูปหักพัง มีหญ้าและเถาวัลย์ปกคลุมในป่าใหญ่[๕๖] ครั้นเห็นพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้ว จึงตั้งจิตเคารพไว้ว่า “พระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดนี้หักพังอยู่ในป่า”[๕๗] พระสถูปไม่มีอะไรบังแดดฝน ไม่สมควรแก่คนที่รู้คุณและมิใช่คุณ เราได้แผ้วถางพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้ว จึงจะประกอบการงานอื่น[๕๘] ครั้นเราแผ้วถางหญ้าต้นไม้และเถาวัลย์ที่พระเจดีย์ ไหว้นบครบ ๘ ครั้งแล้วกลับไปยังที่อยู่ของตน[๕๙] ด้วยกรรมที่เราทำดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ เราละกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ชั้นดาวดึงส์[๖๐] วิมานทองอันบุญกรรมทำไว้ในชั้นดาวดึงส์นั้น สวยงามเลื่อม ประภัสสร สูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์

[๖๑] เราได้เสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๓๐๐ ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๕ ครั้ง

[๖๒] เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยใหญ่ ย่อมได้โภคสมบัติมาก ความพร่องในโภคสมบัติไม่มีแก่เราเลย นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถางทาง[๖๓] เมื่อเราไปในป่าใหญ่ด้วยคานหามหรือด้วยคอช้าง เราไปสู่ทิศใด ๆ ในทิศนั้น ๆ ป่าก็พร้อมเป็นที่พึ่ง

[๖๔] เราไม่เห็นตอหรือแม้หนามด้วยจักษุเลย เราประกอบด้วยบุญกรรม บุญกรรมย่อมนำปราศไปเอง

[๖๕] โรคเรื้อน ฝี กลาก โรคลมบ้าหมู คุดทะราด หิดเปื่อย และ หิดด้านไม่มีแก่เรา นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถาง

[๖๖] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ เราไม่รู้สึกว่าจะมีต่อมฝีที่มีหยดน้ำเหลือง เกิดในกายของเราเลย[๖๗] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ เราได้ท่องเที่ยวอยู่ในภพ ๒ ภพเท่านั้น คือ ในความเป็นเทวดาหรือมนุษย์[๖๘] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ เราเป็นผู้มีผิวพรรณดังทองคำ เป็นผู้มีรัศมีในที่ทั้งปวง[๖๙] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ สิ่งที่ไม่ชอบใจไม่มี สิ่งที่ชอบใจเข้ามาตั้งไว้

[๗๐] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ จิตของเราเป็นธรรมชาติบริสุทธิ์ มีอารมณ์เดียวตั้งมั่นด้วยดี[๗๑] เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก คือ เรานั่งบนอาสนะเดียว ได้บรรลุอรหัต[๗๒] ในกัปที่แสนแต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถาง[๗๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปภังกรเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปภังกรเถราปทานที่ ๖

๗. ติณกุฏิทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระติณกุฏิทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายกุฏิหญ้า

(ท่านพระติณกุฏิทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓๙} [๗๔] เราเป็นคนรับจ้างทำงานให้คนอื่น ประกอบการงานของคนอื่น อาศัยอาหารของคนอื่น อยู่ในนครพันธุมดี