๘. อุตตเรยยทายกเถราปทาน (๓๓๘) เล่ม ๓๒

นคเร หํสวติยา อโหสึ พฺราหฺมโณ ตทา

อชฺฌายิโก มนฺตธโร ติณฺณํ เวทาน ปารคู ฯ

ปุรกฺขโต สสิสฺเสหิ ชาติโม ๑ จ สุสิกฺขิโต

โตยาภิเสจนตฺถาย นครา นิกฺขมึ ตทา ฯ

ปทุมุตฺตโร ๒ โลกวิทู สพฺพธมฺมาน ปารคู

ขีณาสวสหสฺเสหิ นครํ ปาวิสี ชิโน ฯ

สุจารุรูปํ ทิสฺวาน อเนญฺชํ การิตํ วิย

ปริวุตํ อรหนฺเตหิ ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาทยึ ฯ

สิรสิ อญฺชลึ กตฺวา นมสฺสิตฺวาน สุพฺพตํ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน อุตฺตริยมทาสหํ ฯ

อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห สาฏกํ อุกฺขิปึ อหํ

ยาวตา พุทฺธปริสา ตาว ฉาเทสิ สาฏกํ ฯ

ปิณฺฑจารํ จรนฺตสฺส มหาภิกฺขุคณาทิโน ๓

ฉาทํ กโรนฺโต อฏฺฐาสิ หาสยนฺโต มมํ ตทา ฯ

ฆรโต นิกฺขมนฺตสฺส สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

วีถิยํ ๑ ฐิตโก สตฺถา อกาสิ อนุโมทนํ ฯ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน โย เม ปาทาสิ ๒ สาฏกํ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ

ตึสกปฺปสหสฺสานิ เทวโลเก รมิสฺสติ

ปญฺญาสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ ฯ

เทวโลเก วสนฺตสฺส ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน

สมนฺตา โยชนสตํ ทุสฺสจฺฉนฺนํ ภวิสฺสติ ฯ

ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ

ภเว สํสรมานสฺส ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน

มนสา ปตฺถิตํ สพฺพํ นิพฺพตฺติสฺสติ ตาวเท ฯ

โกเสยฺยกมฺพลานิ ๓ จ โขมกปฺปาสิกานิ จ

มหคฺฆานิ จ ทุสฺสานิ ปฏิลจฺฉติยํ นโร ฯ

มนสา ปตฺถิตํ สพฺพํ ปฏิลจฺฉติยํ นโร

เอกทุสฺสสฺส วิปากํ อนุโภสฺสติ สพฺพทา ฯ

โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

โคตมสฺส ภควโต ธมฺมํ สจฺฉิกริสฺสติ ฯ

อโห เม สุกตํ กมฺมํ สมฺพุทฺธสฺส ๔ มเหสิโน

เอกาหํ สาฏกํ ทตฺวา ปตฺโตมฺหิ อมตํ ปทํ ฯ

มณฺฑเป รุกฺขมูเล วา วสโต สุญฺญเก ฆเร

ธาเรติ ทุสฺสฉทนํ สมนฺตา พฺยามโต มม ฯ

อวิญฺญตฺตํ ๑ นิวาเสมิ จีวรํ ปจฺจยญฺจหํ

ลาภิมฺหิ ๒ อนฺนปานสฺส อุตฺตเรยฺยสฺสิทํ ผลํ ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ วตฺถทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺตเรยฺยทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อุตฺตเรยฺยทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ชาติมา ฯ ๒ ม. ยุ. ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน ฯ ๓ ยุ. มหาภิกฺขุคณาทินํ ฯ

๑ ม. ยุ. วิถิยํว ฐิโต สตฺถา อกาเม อนุโมทนํ ฯ ๒ ม. อทาสิ ฯ

๓ ม. โกเสยฺยกมฺพลิยานิ ฯ ๔ ม. ยุ. สพฺพญฺญุสฺส ฯ

ในกาลนั้น เราเป็นพราหมณ์ผู้เล่าเรียน ทรงจำมนต์ รู้จบไตรเพท อยู่ในนครหงสวดี เวลานั้น เราแวดล้อมด้วยพวกศิษย์ของตน เป็นคนมีสกุลศึกษาดี ออกไปจากนคร เพื่อต้องการจะรดน้ำ พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้แจ้งโลก ทรงรู้จบมนต์ทั้งปวง เสด็จเข้ามายังพระนครพร้อมกับพระขีณาสพหลายพัน เราเห็นพระองค์มีพระรูปงามยิ่งนัก ไม่หวั่นไหวเหมือนเขาทำ (หล่อ) ไว้ แวดล้อมด้วยพระอรหันต์ทั้งหลายครั้นแล้วได้ยังจิตให้เลื่อมใส เรามีจิตเลื่อมใสโสมนัส ประนมกรอัญชลีเหนือเศียรเกล้า นมัสการพระองค์มีวัตรอันงาม ได้ถวายผ้าห่ม เราประคองผ้าสาฎกด้วยมือทั้งสองแล้วยกขึ้น ผ้าสาฎกปกปิด (บังแดดฝน) ตลอดทั่วพุทธบริษัท

เมื่อหมู่ภิกษุเป็นต้นเป็นอันมาก เที่ยวจาริกไปบิณฑบาตเวลานั้น ผ้าสาฎกได้กั้นเป็นหลังคา ยังเราให้เกิดโสมนัส เมื่อหมู่ภิกษุเป็นต้นจะออกจากเรือน พระศาสดาผู้สยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศ ประทับยืนอยู่ที่ถนนได้ทรงทำอนุโมทนาว่า ผู้ใดมีจิตเลื่อมใสโสมนัส ได้ถวายผ้าสาฎกแก่เรา เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓ หมื่นกัลป จักเป็นจอมเทวดาเสวยเทวรัชสมบัติอยู่ในเทวโลก ๕๐ ครั้ง เมื่อเขาผู้พร้อมพรั่งด้วยบุญกรรมอยู่ในเทวโลก จักมีผ้าเป็นหลังคาบังแดดฝนตลอดร้อยโยชน์โดยรอบ และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๖ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์

โดยจะคณานับมิได้ เมื่อเขาผู้พรั่งพร้อมด้วยบุญกรรม ท่องเที่ยวอยู่ในภพ สิ่งที่เขาปรารถนาด้วยใจทุกอย่างจักบังเกิดขึ้นทันที คนผู้นี้จักได้ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ผ้าเปลือกไม้ (ผ้าป่าน) ผ้าฝ้าย และผ้าทั้งหลายอันมีค่ามาก คนผู้นี้จักได้สิ่งที่ตนปรารถนาด้วยใจทุกอย่าง จักเสวยวิบากแห่งผ้าผืนเดียว ในกาลทุกเมื่อภายหลังเขาอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักบวช จักกระทำธรรมของพระผู้มีพระภาคพระนามว่า โคดมให้แจ้งชัด โอ กุศลกรรม เราได้ทำแล้วแก่พระสัมพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณใหญ่ เราได้บรรลุอมฤตบทเพราะได้ถวายผ้าสาฎกผืนเดียวผ้าเป็นหลังคากันแดดฝนให้แก่เรา ผู้อยู่ในมณฑป ที่โคนไม้ หรือในเรือนว่าง โดยรอบข้างละวา เรานุ่งห่มปัจจัยคือจีวร อันไม่ได้ทำวิญญัติ และได้ข้าวและน้ำ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าห่ม ในกัลปที่แสนแต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอุตตเรยยทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อุตตเรยยทายกเถราปทาน.