๗. ติณกุฏิทายกเถราปทาน (๓๓๗) เล่ม ๓๒

นคเร พนฺธุมติยา อโหสึ ปรกมฺมิโก

ปรกมฺมายเน ยุตฺโต ปรภตฺตํ อปสฺสิโต.

ข้าพเจ้าเป็นคนรับจ้างทำงานของผู้อื่น ขวนขวายในการงานของผู้อื่น อาศัยอาหารของผู้อื่นเลี้ยงชีพ อยู่ในกรุงพันธุมดี

รโหคโต นิสีทิตฺวา เอวํ จินฺเตสหํ ตทา

พุทฺโธ โลเก สมุปฺปนฺโน อธิกาโร จ นตฺถิ เม.

ในครั้งนั้น ข้าพเจ้านั่งอยู่ในที่เร้นแล้ว คิดอย่างนี้ว่า พระพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นในโลกแล้ว แต่การสร้างบุญกุศลของเรายังไม่มี

กาโล คตึ เม <1179> โสเธตุํ ขโณ เม ปฏิปาทิโต

ทุกฺโข นิรยสมฺผสฺโส อปุญฺญานํ หิ ปาณินํ.

บัดนี้ เป็นเวลาสมควรที่เราจะชำระคติ ถึงเวลาของเราแล้ว การสัมผัสถูกต้องนรกเป็นทุกข์ แก่สัตว์ทั้งหลายผู้ไม่มีบุญเป็นแน่แท้

เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน กมฺมสามึ อุปาคมึ

เอกาหํ กมฺมํ ยาจิตฺวา ปวนํ <1180> ปาวิสึ อหํ.

ครั้นข้าพเจ้าคิดอย่างนี้แล้ว จึงเข้าไปหาเจ้าของงาน ขอหยุดงาน ๑ วันแล้วเข้าไปยังป่าใหญ่

ติณกฏฺฐญฺจ วลฺลิญฺจ อาหริตฺวานหนฺตทา

ติทณฺฑเก ฐเปตฺวาน อกํ ติณกุฏึ อหํ.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าขนหญ้า ไม้ และเถาวัลย์มาแล้ว ตั้งไม้เป็น ๓ เส้า ได้สร้างเป็นกุฎีหญ้า

สํฆสฺสตฺถาย กุฏิกํ นิยฺยาเทตฺวาน <1181> ตํ อหํ

ตทเหเยว อาคนฺตฺวา กมฺมสามึ อุปาคมึ.

ข้าพเจ้าได้มอบถวายกุฎีนั้นเพื่อประโยชน์แก่สงฆ์ แล้วกลับมาหาเจ้าของงานในวันนั้นนั่นเอง

เตน กมฺเมน สุกเตน ตาวตึสํ อคจฺฉหํ

ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ ติณกุฏิกาย นิมฺมิตํ. <1182>

ด้วยกุศลกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้แล้วนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ไปเกิดยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมเนรมิตสร้างไว้อย่างดี เพื่อข้าพเจ้าในภพดาวดึงส์นั้น

สหสฺสกณฺโฑ สตเภณฺฑุ <1183> ธชาลุ หริตามโย

สตสหสฺสนิยฺยูหา พฺยเมฺห ปาตุภวึสุ เม.

ปราสาท ๑๐๐ ชั้น สูง ๑,๐๐๐ ชั่วลูกธนู สะพรั่งไปด้วยธง พราวไปด้วยแก้วมณีสีเขียว และป้อม ๑๐๐,๐๐๐ ป้อม ปรากฏในวิมานของข้าพเจ้า

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย ปาสาโท อุปติฏฺฐติ.

ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ปราสาท(ดังจะ) รู้ความดำริของข้าพเจ้าผุดขึ้น

ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส น วิชฺชติ

ตาสํ มม น ชานามิ ติณกุฏิกายิทํ ผลํ.

ความกลัว ความครั่นคร้าม หรือขนลุกชูชัน ย่อมไม่มีแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่รู้สึกสะดุ้งหวาดเสียวเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

สีหพฺยคฺฆา จ ทีปี จ อจฺฉโกกตรจฺฉโย <1184>

สพฺเพ มํ ปริวชฺชนฺติ ติณกุฏิกายิทํ ผลํ.

ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมี หมาใน และเสือดาว ทั้งหมดก็ละเว้นข้าพเจ้า นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

สิรึสปา <1185> จ ภูตา จ อหิกุมฺภณฺฑรกฺขสา

เตปิ มํ ปริวชฺชนฺติ ติณกุฏิกายิทํ ผลํ.

สัตว์เลื้อยคลาน ภูตผีปีศาจ งู กุมภัณฑ์ และผีเสื้อน้ำ แม้เหล่านั้น ก็ละเว้นข้าพเจ้า นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

น ปาปสุปินสฺสาหํ <1186> สรามิ ทสฺสนํ มม

อุปฏฺฐิตา สติ มยฺหํ ติณกุฏิกายิทํ ผลํ.

ข้าพเจ้าระลึกไม่ได้ว่าจะได้เห็นความฝันอันชั่วช้า สติของข้าพเจ้าตั้งมั่น นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

ตาเยว ติณกุฏิกาย อนุโภตฺวาน สมฺปทา

โคตมสฺส ภควโต ธมฺมํ สจฺฉิกรึ อหํ.

เพราะการถวายกุฎีหญ้านั้นแล ข้าพเจ้าจึงได้เสวยสมบัติ ได้กระทำให้แจ้งซึ่งธรรม ของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าโคดม

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ติณกุฏิกายิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติณกุฏิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ติณกุฏิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สตฺตมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระติณกุฏิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ติณกุฏิทายกเถราปทานที่ ๗ จบ