วิตักกัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

วิตักกติกเหตุทุกะ

(๖. วิตักกติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยเหตุ-

ธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยเหตุ-

ธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยเหตุ-

ธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๔] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๒๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๒๗] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. อนันตรปัจจัย

[๑๒๘]๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่

เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

๙. อุปนิสสยปัจจัย

[๑๒๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยมี ๙ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๙ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๕วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๓๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๓๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๓๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๔] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ

๔. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุ-ธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-สวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิ-ตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

๖. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

๗. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (วาระที่๑-๗)

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๙. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ

๑๐. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ

๑๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

๑๒. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (วาระที่ ๘-๑๒)

๑๓. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๑๔. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๑๕. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๑๖. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๑๗. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๑๘. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๑๙. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม นเหตุ-ธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (วาระที่ ๑๓-๑๙)

๒๐. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๑. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๒. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๓. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๔. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๕. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๖. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (วาระที่ ๒๐-๒๖)

๒๗. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๘. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๙. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๐. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๑. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ วาระ (วาระ.ที ๒๓-๓๑ )

๓๒. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม เกินขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๓. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๔. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๓๒-๓๔)

๓๕. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๖. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม, นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๓๗. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และ.

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-สวิจารธรรม, นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุ-ธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๓๕-๓๖-๓๗)

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๓๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาร (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย มี ๔ วาระ (วารที่ ๔-๗)

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย มี ๕ วาระ.

๑๓. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๑๖. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ.

๒๐. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุปธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-วิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วา ะ

ในอธิปติปัจจัย มี ๒๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒๓ วาระ ในอนันตรปัจจัยมี ๒๑ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒๘ วาระในนิสสยปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในปุเรชาต-ปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓๗ วาระในวิปากปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในอินทริยปัจจัยมี ๓๗ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓๗ วาระ ในมัคคปัจจัยมี ๓๗ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๒๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคปัจจัย มี ๓๗ วาระ.

ปัจจนียนัย

[๑๓๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๓๓ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย ๗

วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๓๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๓๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๑๔๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๔ วาระ (วาระที่ ๑-๔)

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็น-

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ (วาระที่ ๕-๘)

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๑๐. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๑๑. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ (วาระที่ ๙-๑๓)

๑๔. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๑๕. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๑๖. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ(วาระที่ ๑๔-๑๗)

๑๘. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๑๙. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒๐. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ(วาระที่ ๑๘-๒๑)

๒. อธิปติปัจจัย

[๑๔๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๑ วาระ.

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ.

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๕ วาระ.

๓. อนันตรปัจจัย ๔. สมนันตรปัจจัย

[๑๔๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอนันตร-ปัจจัย... เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสมนันตรปัจจัย ฯลฯ

๘. อุปนิสสยปัจจัย

[๑๔๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัย

แก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสย-ปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔] ในอารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒๓ วาระในอนันตรปัจจัย มี ๒๕ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๒๕ วาระ ในสหชาต-

ปัจจัย มี ๓๐ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒๘ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓๐วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒๕ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๑๑ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒๑ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๓๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓๕ วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๔๖] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๔๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

วิตักกติกเหตุทุกะ จบ

ปีติติกเหตุทุกะ

(๕. ปีติติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. เหตุธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. เหตุธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม อาศัยเหตุ-ธรรมที่เป็นอุเบกขาสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

๘. เหตุธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นปีติสหคตธรรม และเหตุธรรมที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ.