arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๒–๒๑๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๗๘๒–๗๘๘

หน้า ๗๘๒

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกเหตุทุกะ

(๙. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๙๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนภาวนายปหาตัพพ-

เหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-เหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๙๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๗๘๓

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๙๔] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดีพึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๙๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุธรรมปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๙๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๙๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระฯลฯ

หน้า ๗๘๔

อนุโลมปัจจนียนัย

[๑๙๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๑๙๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม

อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนภาวนายปหาตัพพ-

เหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๗๘๕

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๒๐๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-เหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-เหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๐๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๐๔] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ...ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๐๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

หน้า ๗๘๖

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๒๐๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ.

๓. นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม

เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๖. นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-

เหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนาย-ปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๐๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๐๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระฯลฯ

หน้า ๗๘๗

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๐๙] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๑๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกเหตุทุกะ จบ

หน้า ๗๘๘

อาจยคามิติกเหตุทุกะ

(๑๐. อาจยคามิติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๑๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นอปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม

อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ใน

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๑๓] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

จบ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ