กุสลัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน

อนุโลมติกทุกปัฏฐาน

กุสลติกเหตุทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑] ๑ เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล

เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล

เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปาก-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นอธิปติปัจจัย

[๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล

เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล

เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๕] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๗] เพราะนอธิปติปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี มี ๓ วาระ ทุกปัจจัย.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๗-๘-๙)

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

กุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๖. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๗. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)

๔. อนันตรปัจจัย

[๑๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๑-๒)

๓. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอันตรปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)

๕. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอันตรปัจจัย

๕. สมนันตรปัจจัย

๖. สหชาตปัจจัย

[๑๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย

๗. อัญญมัญญปัจจัย และ ๘. นิสสยปัจจัย เหมือนกับ

สหชาตปัจจัย.

๙. อุปนิสสยปัจจัย

[๑๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

กุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๖. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๘. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๙. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๑๐. อาเสวนปัจจัย ฯลฯ

๑๑. วิปากปัจจัย

[๑๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของวิปากปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๕ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี

๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๒ วาระ ในมัคค-ปัจจัย มี ๒ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๓ วาระในนัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๒. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๓. เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๔. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

อกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๕. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น

กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๖. เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

๗. เหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น

อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยาตาดะ เกิดขึ้น เพรเหตุปัจจัย

๘. นเหตุธรรมที่เปันอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น

อกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล

เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น

อกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น

อัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๓ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๙ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิ-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๒๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๒๔] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสมนันตร-

ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌาน-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๕ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๒๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๒๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๒๘] ๑. นเหตุธรรมทาเป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. อธิปติปัจจัย

[๒๙] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ (วาระที่ ๑-๔)

๓. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศลและนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๗)

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๘-๑๐)

๓. อนันตรปัจจัย

[๓๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๕-๖-๗)

ฯลฯ

๘. อุปนิสสยปัจจัย

[๓๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่

เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม

ที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ

ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่นเหตุ

ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๒] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ

ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๗ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๗

วาระ ในฌานปัจจัย มี ๗ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๗ วาระ ในสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๑๓ วาระในนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๓๔] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๓๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร... ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

กุสลติกเหตุทุกะ จบ

เวทนาติกเหตุทุกะ

(๒. เวทนาติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมอาศัยเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ใน

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๓ วาระ.