พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
เวทนาตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖–๕๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เวทนาตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๗๐๓–๗๑๓
เวทนาติกเหตุทุกะ
(๒. เวทนาติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมอาศัยเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๓๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๓๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๔๐] เพราะนอธิปติปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี
๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๒ วาระ ในมัคคปัจจัยมี ๒ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในนัตถิ-ปัจจัย มี ๖ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจัยนียะ
[๔๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๔๕] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๔๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใดพึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๗] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-
ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๔๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวน-
ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๕๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำ-นาจของอารัมมณปัจจัย
๖. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๗. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๘. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๙. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อธิปติปัจจัย
[๕๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. อนันตรปัจจัย
[๕๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.
๓. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-
ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)
ฯลฯ
๘. อุปนิสสยปัจจัย
[๕๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม
เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-
ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๔] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอัญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี
๘ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๗วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๕๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ...
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๕๖] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๕๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
เวทนาติกเหตุทุกะ จบ
วิปากติกเหตุทุกะ
(๓. วิปากติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๕๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยเหตุธรรม
ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ เวทนาตติกเหตุทุกะ