arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เวทนาตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖–๕๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เวทนาตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๗๐๓–๗๑๓

หน้า ๗๐๓

เวทนาติกเหตุทุกะ

(๒. เวทนาติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๓๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมอาศัยเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ใน

อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๗๐๔

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๓๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๓๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๔๐] เพราะนอธิปติปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

หน้า ๗๐๕

๒. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๔๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ใน

อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี

หน้า ๗๐๖

๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๒ วาระ ในมัคคปัจจัยมี ๒ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในนัตถิ-ปัจจัย มี ๖ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจัยนียะ

[๔๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๔๕] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๔๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใดพึงให้พิสดารฉันนั้น.

หน้า ๗๐๗

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๗] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-

ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๔๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวน-

หน้า ๗๐๘

ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๕๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

หน้า ๗๐๙

๕. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำ-นาจของอารัมมณปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๘. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. อธิปติปัจจัย

[๕๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

หน้า ๗๑๐

๒. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. อนันตรปัจจัย

[๕๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.

๓. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)

หน้า ๗๑๑

๕. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-

ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)

ฯลฯ

๘. อุปนิสสยปัจจัย

[๕๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม

เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-

ธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๔] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ

ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอัญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี

หน้า ๗๑๒

๘ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๗วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๕๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ...

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๕๖] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๕๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

เวทนาติกเหตุทุกะ จบ

หน้า ๗๑๓

วิปากติกเหตุทุกะ

(๓. วิปากติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑.เหตุปัจจัย

[๕๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย

เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

จบ เวทนาตติกเหตุทุกะ