๑. สกิงสัมมัชชกเถราปทาน เล่ม ๓๓

๔๓. สกิงสัมมัชชกวรรค

๑. สกิงสัมมัชชกเถราปทาน

บุพประวัติของพระสกิงสัมมัชชกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการกวาดลานพระศรีมหาโพธิ

(ท่านพระสกิงสัมมัชชกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๑} [๑] เราได้เห็นต้นแคฝอยซึ่งเป็นต้นโพธิอันสูงส่งของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสีแล้วได้ทำใจให้เลื่อมใสในต้นโพธินั้น[๒] เราหยิบไม้กวาดมากวาด(ลานโพธิพฤกษ์)อันเป็นที่ตั้งแห่งต้นโพธิในกาลนั้น ครั้นแล้วได้ไหว้ไม้แคฝอยซึ่งเป็นต้นโพธินั้น[๓] เราทำจิตให้เลื่อมใสในต้นโพธินั้น ประนมมือเหนือศีรษะ นมัสการต้นโพธินั้นแล้วกลับไปยังกระท่อม[๔] เราเดินนึกถึงต้นโพธิอันสูงส่งไปตามทางสัญจร งูเหลือม ซึ่งดูดุร้ายมีกำลังมากมารัดเราไว้

[๕] กรรมที่เราทำในเวลาใกล้จะตายได้ทำให้เรายินดีผล งูเหลือมกลืนกินร่างของเราไป เรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก[๖] จิตของเราไม่ขุ่นมัว บริสุทธิ์ขาวสะอาดในกาลทุกเมื่อ ลูกศรคือความโศกที่เป็นเหตุทำจิตของเราให้เร่าร้อน เราไม่รู้จักมันเลย

[๗] เราไม่มีโรคเรื้อน ฝี โรคกลาก ลมบ้าหมู คุดทะราด หิดเปื่อย และหิดด้าน นี้เป็นผลแห่งการกวาด

[๘] ความโศก ความเร่าร้อน ไม่มีในหทัยของเรา จิตของเราตรง ไม่วอกแวก นี้เป็นผลแห่งการกวาด

[๙] เราถึงสมาธิอีก ใจของเราเป็นธรรมชาติบริสุทธิ์ สมาธิที่เราปรารถนาย่อมสำเร็จแก่เรา

[๑๐] เราไม่กำหนัดในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด ไม่ขัดเคืองในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความขัดเคือง และไม่หลงในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความหลง นี้เป็นผลแห่งการกวาด[๑๑] ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการกวาด

[๑๒-๑๔] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระสกิงสัมมัชชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สกิงสัมมัชชกเถราปทานที่ ๑

๒. เอกทุสสทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระเอกทุสสทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายผ้าเป็นพุทธบูชา

(ท่านพระเอกทุสสทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๒} [๑๕] เราเป็นคนเกี่ยวหญ้าขายอยู่ในพระนครหังสวดี เลี้ยงชีพด้วยการเกี่ยวหญ้า เลี้ยงดูลูก ๆ ก็ด้วยการเกี่ยวหญ้านั้น[๑๖] พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้รู้จบธรรมทั้งปวง ทรงเป็นพระนายกของโลก เสด็จอุบัติขึ้นกำจัดความมืดมนให้หมดไป[๑๗] ครั้งนั้น เรานั่งคิดอยูในเรือนของตนอย่างนี้ว่า “พระพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก ไทยธรรมของเราก็ไม่มี[๑๘] เรามีแต่ผ้าสาฎกผืนเดียวนี้ ไม่มีใครจะให้เรา การสัมผัสกับนรกนำความทุกข์มาให้ เราจะปลูกทักษิณาบุญไว้”[๑๙] ครั้นคิดได้เช่นนี้แล้ว เราจึงได้ทำจิตของเราให้เลื่อมใส ได้ถือผ้าผืนหนึ่งไปถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๒๐] ครั้นถวายผ้าแล้วได้ประกาศก้องว่า “ข้าแต่พระมหามุนีวีรเจ้า ถ้าพระองค์ทรงเป็นพระพุทธเจ้าจริง ก็ขอได้ทรงโปรดช่วยข้าพระองค์ให้ข้ามพ้นด้วยเถิด”[๒๑] พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา เมื่อจะทรงประกาศทานของเรา จึงทรงทำอนุโมทนาแก่เราว่า