๘. อัมพทายกเถราปทาน (๖๘) เล่ม ๓๒

[๔๙] ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสี พระโลกเชษฐ์ ผู้องอาจในหมู่นรชน ทรงสรรเสริญการถวายผ้าเป็นทานแล้ว บ่ายพระพักตร์ไปทางทิศเหนือเสด็จหลีกไป[๕๐] ในภพที่เราเกิด เรามีผ้าสมบูรณ์ มีผ้าเป็นหลังคาอยู่ในอากาศ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า

[๕๑] ในกัปที่ ๓๖ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ มีพระนามว่าอรุณสะ มีกำลังมาก เป็นใหญ่กว่ามนุษย์[๕๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระวัตถทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ วัตถทายกเถราปทานที่ ๗

๘. อัมพทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระอัมพทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะม่วงสุก

(ท่านพระอัมพทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๗๐} [๕๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสีผู้ไม่มีอุปธิประทับนั่งอยู่ ณ ระหว่างภูเขา ได้ทรงแผ่เมตตาไปในสัตว์โลกอันหา ประมาณมิได้

[๕๔] ในกาลนั้น เราเป็นพญาวานรอยู่ที่ภูเขาหิมวันต์อันสูงสุด ได้ เห็นพระพุทธเจ้าผู้มีพระคุณไม่ด้อย ผู้ยิ่งใหญ่ จึงยังจิตให้ เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า[๕๕] เวลานั้น ต้นมะม่วงที่กำลังเผล็ดผลมีอยู่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ เรา ได้ไปเก็บผลมะม่วงสุกจากต้นมะม่วงนั้นมาถวายพร้อมน้ำผึ้ง[๕๖] พระมหามุนีพุทธเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสีทรงพยากรณ์การถวาย นั้นแก่เราว่า “ด้วยการถวายน้ำผึ้งนี้และด้วยการถวายมะม่วง ทั้งสองนี้[๕๗] ผู้นี้จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๕๗ กัป ในกัปทั้งหลายที่เหลือ จักท่องเที่ยวสับสนกันไป

[๕๘] เขาจักยังกรรมอันชั่วช้าให้สิ้นไป เมื่อความเจริญเต็มที่แล้ว จัก มาจากทุคติมีวินิบาตเป็นต้นแล้ว จักเผากิเลสให้ไหม้

[๕๙] เราเป็นผู้อันพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ทรงฝึกแล้ว ด้วยการฝึกชั้นเยี่ยม เราจึงเป็นผู้ละความชนะและความพ่าย แพ้แล้ว บรรลุถึงฐานะอันไม่หวั่นไหว[๖๐] ในกัปที่ ๗,๗๐๐ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๔ พระองค์ มี พระนามว่าอัมพัฏฐชัย มีกำลังมาก

[๖๑] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระอัมพทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ อัมพทายกเถราปทานที่ ๘

๙. สุมนเถราปทาน

บุพประวัติของพระสุมนเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกมะลิ

(ท่านพระสุมนเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๗๑} [๖๒] ในกาลนั้นเราเป็นนายมาลาการมีนามว่าสุมนะได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากธุลี ผู้ทรงสมควรรับเครื่องบูชาของชาวโลก[๖๓] เราจึงใช้มือทั้งสองประคองดอกมะลิที่บานดีแล้วบูชาแด่พระพุทธ เจ้าพระนามว่าสิขีผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก[๖๔] ด้วยการบูชาด้วยดอกไม้นี้และด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ เราไม่รู้ จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๖๕] ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราบูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๖๖] ในกัปที่ ๒๖ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระองค์ มียศมาก สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ[๖๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสุมนเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการ ฉะนี้แล

จบ สุมนเถราปทานที่ ๙