๕. โอปวุยหเถราปทาน (๕๕) เล่ม ๓๒

[๓๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระคันโธทกทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ คันโธทกทายกเถราปทานที่ ๔

๕. โอปวัยหเถราปทาน

บุพประวัติของพระโอปวัยหเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายม้าอาชาไนย

(ท่านพระโอปวัยหเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๕๗} [๓๓] เราได้ถวายม้าอาชาไนยแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ครั้นมอบถวายในพระพุทธเจ้าแล้วได้กลับไปยังเรือนของตน[๓๔] พระอัครสาวกของพระศาสดามีนามว่าเทวิละ ผู้เป็นทายาท แห่งธรรมอันประเสริฐ ได้มาสู่สำนักของเรากล่าวว่า[๓๕] “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นผู้นำประโยชน์ทั้งปวง ม้าอาชา ไนยย่อมไม่ควร พระองค์ผู้มีจักษุทรงทราบความดำริของท่าน จึงทรงรับไว้แล้ว”[๓๖] เราจึงตีราคาม้าสินธพซึ่งมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นพาหนะเร็ว แล้วได้ถวายของที่ควรแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

[๓๗] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ม้า อาชาไนยที่มีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นที่ยินดีย่อมบังเกิดแก่เรา[๓๘] ชนเหลาใดได้อุปสมบท ชนเหล่านั้นถือว่าได้ลาภดีแล้วทีเดียว เราพึงเข้าไปเฝ้าบ่อย ๆ ถ้าว่าพระพุทธเจ้าจะพึงมีในโลก[๓๙] เราได้เป็นพระราชาผู้มีกำลังมาก ครอบครองแผ่นดินมีทวีปทั้ง ๔ เป็นขอบเขต เป็นใหญ่แห่งชนชาวชมพูทวีป ๒๘ ครั้ง[๔๐] นี้เป็นภพครั้งสุดท้ายของเรา ภพครั้งสุดท้ายของเรากำลังเป็น ไป เราละความชนะและความพ่ายแพ้ได้แล้ว ถึงฐานะอันไม่ หวั่นไหว[๔๑] ในกัปที่ ๓,๔๐๐ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีเดชมาก สมบูรณ์ ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก

[๔๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระโอปวัยหเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ โอปวัยหเถราปทานที่ ๕

๖. สปริวาราสนเถราปทาน

บุพประวัติของพระสปริวาราสนเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายบิณฑบาต

(ท่านพระสปริวาราสนเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๕๘} [๔๓] เราไปสู่สถานที่ทรุดโทรมอันประดับด้วยดอกมะลิซ้อนแล้วได้ ถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ[๔๔] พระพุทธเจ้าผู้เป็นอัครนายกของโลก ผู้ซื่อตรง มีพระหฤทัย มั่นคง ประทับนั่งบนอาสนะนั้น ได้ทรงประกาศอานิสงส์ บิณฑบาตว่า[๔๕] “พืชแม้จะน้อยที่ชาวนาปลูกลงในนาดี เมื่อฝนตกลงมาตาม ฤดูกาล ผลย่อมยังชาวนาให้ยินดี ฉันใด[๔๖] บิณฑบาตนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ท่านปลูกแล้วในนาดี ผลจัก ยังท่านให้ยินดีในภพที่ท่านเกิด”

[๔๗] พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้อุดม ตรัสดังนี้แล้ว ทรงรับบิณฑบาตแล้ว ทรงบ่ายพระพักตร์ไปทางทิศเหนือเสด็จ หลีกไป[๔๘] เราสำรวมในพระปาติโมกข์และในอินทรีย์ ๕ ตามประกอบซึ่งวิเวก ไม่มีอาสวะอยู่

[๔๙] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล