๑๒. อานันทเถราปทาน (๑๐) เล่ม ๓๒

อารามทฺวารา นิกฺขมฺม ปทุมุตฺตโร มหามุนิ

วสฺสนฺโต อมตวุฏฺฐึ นิพฺพาเปสิ มหาชนํ ฯ

สตสหสฺสา ๑ เต ธีรา ฉฬภิญฺญา มหิทฺธิกา

ปริวาเรนฺติ สมฺพุทฺธํ ฉายาว อนุปายินี ฯ

หตฺถิกฺขนฺธคโต อาสึ เสตจฺฉตฺตํ วรุตฺตมํ

สุตานุรูปํ ๒ ทิสฺวาน ปีติ เม อุปปชฺชถ ฯ

โอรุยฺห หตฺถิกฺขนฺธมฺหา อุปคญฺฉึ นราสภํ

รตนมยํ ฉตฺตํ เม พุทฺธเสฏฺฐสฺส ธารยึ ฯ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย ปทุมุตฺตโร มหาอิสิ

ตํ กถํ ฐปยิตฺวาน อิมา คาถา อภาสถ ฯ

โย โส ฉตฺตํ อธารยิ โสณฺณลงฺการภูสิตํ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ

อิโต คนฺตฺวา อยํ โปโส ตุสิตํ อาวสิสฺสติ

อนุโภสฺสติ สมฺปตฺตึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ฯ

จตุตฺตึสติกฺขตฺตุํ จ เทวรชฺชํ กริสฺสติ

นราธิโป ๓ อฏฺฐสตํ วสุธํ อาวสิสฺสติ ฯ

อฏฺฐปญฺญาสกฺขตฺตุํ จ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ มหิยา การยิสฺสติ ฯ

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ

สกฺยานํ กุลเกตุสฺส ญาติพนฺธุ ภวิสฺสติ

อานนฺโท นาม นาเมน อุปฏฺฐาโก มเหสิโน ฯ

อาตาปี นิปโก จาปิ พาหุสจฺเจสุ โกวิโท

นิวาตวุตฺติ อตฺถทฺโธ สพฺพปาฐี ภวิสฺสติ ฯ

ปธานํ ปหิตตฺโต โส อุปสนฺโต นิรูปธิ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ

สนฺติ อารญฺญกา นาคา กุญฺชรา สฏฺฐิหายนา

ติธปฺปภินฺนา มาตงฺคา อีสาทนฺตา อุรุฬฺหวา ฯ

อเนกสตสหสฺสา ปณฺฑิตาปิ มหิทฺธิกา

สพฺเพ เต พุทฺธนาคสฺส น โหนฺติ ๑ ปริวิมฺภิตา ฯ

อาทิยาเม นมสฺสามิ มชฺฌิเม อถ ปจฺฉิเม

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน พุทฺธเสฏฺฐํ อุปฏฺฐหึ ฯ

อาตาปี นิปโก จาปิ สมฺปชาโน ปฏิสฺสโต

โสตาปตฺติผลํ ปตฺโต เสขภูมีสุ โกวิโท ฯ

กปฺเปโต สตสหสฺเส ยํ กมฺมมภินีหรึ

ตาหํ ภูมึ อนุปฺปตฺโต ฐิตา ๒ สทฺธา มหปฺผลา ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อานนฺโท เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อานนฺทตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

พุทฺโธ ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ สารีปุตฺโต จ โกลิโต

กสฺสโป อนุรุทฺโธ จ ปุณฺณตฺเถโร อุปาลิ จ ฯ

โกณฺฑญฺโญ จาปิ ปิณฺโฑโล เรวโตนนฺทปณฺฑิโต

ฉ สตานิ จ ปญฺญาสา คาถาโย สพฺพปิณฺฑิตา ฯ

อปทาเน พุทฺธวคฺโค ปฐโม ฯ

๑ ม. สตสหสฺสํ ฯ ๒ ม. ยุ. สุจารุรูปํ ฯ ๓ ม. ยุ. พลาธิโป ฯ

๑ ม. น โหนฺตุ ฯ ๒ ม. ฐิตา สทฺธมฺมมาจลา ฯ ยุ. ฐิโต สงฺคามมาจโล ฯ

พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตระ เสด็จออกจากประตูพระอารามแล้ว ทรงยังเมล็ดฝนอมฤตให้ตกอยู่ ยังมหาชนให้เย็นสบาย พระขีณาสพผู้เป็นนักปราชญ์เหล่านั้นประมาณตั้งแสน ได้อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มาก แวดล้อมพระสัมพุทธเจ้า ดุจพระฉายาตามพระองค์ ฉะนั้น เวลานั้น เราอยู่บนคอช้าง ทรงไว้ซึ่งฉัตรขาวอันประเสริฐสุด ปีติย่อมเกิดแก่เราเพราะได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้มีรูปงาม เราลงจากคอช้างแล้วเข้าไปเฝ้าพระนราสภได้กั้นฉัตรแก้วของเราถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระมหาฤาษีพระนามว่าปทุมุตระ ทรงทราบความดำริของเราแล้ว ทรงหยุดกถานั้นไว้แล้วตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดได้กั้นฉัตรอันประดับด้วยเครื่องอลังการทอง

เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว สัตว์ผู้นี้ไปจากมนุษยโลกแล้ว จักครอบครองดุสิต จักเสวยราชสมบัติ มีนางอัปสรทั้งหลายแวดล้อม จักเสวยเทวราชสมบัติ ๓๔ ครั้ง จักเป็นอธิบดีแห่งชนครอบครองแผ่นดิน ๘๐๐ ครั้ง จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๘ ครั้ง จักเสวยราชสมบัติในประเทศราชอันไพบูลย์ในแผ่นดิน ในแสนกัลป พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตร ซึ่งสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติในโลก ผู้นี้จักเป็นโอรสแห่งพระญาติของพระพุทธเจ้าผู้เป็นธงชัย แห่งสกุลศากยะ จักเป็นพุทธอุปัฏฐาก มีนามชื่อว่าอานนท์จักมีความเพียร ประกอบด้วยปัญญา ฉลาดในพาหุสัจจะ มีความประพฤติอ่อนน้อม

ไม่กระด้าง ชำนาญในบาลีทั้งปวง พระอานนท์นั้นมีตนส่งไปแล้วเพื่อความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ จักกำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว จักไม่มีอาสวะนิพพาน มีช้างกุญชรอยู่ในป่า อายุ ๖๐ ปีตกมันสามครั้ง เกิดในตระกูลช้างมาตังคะ มีงางอนงาม ควรเป็นราช -พาหนะฉันใด แม้บัณฑิตทั้งหลายก็ฉันนั้น ประมาณได้หลายแสน มีฤทธิ์มาก ทั้งหมดนั้น ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ เป็นผู้ไม่มีกิเลสเราจักมนัสการทั้งในยามต้น ในยามกลาง และในยามสุด เรามีจิตผ่องใส ปลื้มใจ บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เรามีความเพียรประกอบด้วยปัญญา มีสติสัมปชัญญะ บรรลุโสดาปัตติผล ฉลาดในเสขภูมิ ในแสนกัลปแต่ละกัลปนี้ เราก่อสร้างกรรมใด เราบรรลุถึงภูมิแห่งกรรมนั้นแล้ว ศรัทธาตั้งมั่นมีผลมาก การมาในสำนักพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดของเรา เป็นการมาดีหนอ วิชชา ๓ เราบรรลุแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว คุณวิเศษเหล่านี้คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วฉะนี้แล.

ทราบว่า ท่านพระอานันทเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อานันทเถราปทาน.

----------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พุทธาปทาน ๒. ปัจเจกพุทธาปทาน

๓. สารีปุตตเถราปทาน ๔. มหาโมคคัลลานเถราปทาน

๕. มหากัสสปเถราปทาน ๖. อนุรุทธเถราปทาน

๗. ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน ๘. อุปาลีเถราปทาน

๙. อัญญาโกณฑัญญเถราปทาน ๑๐. ปิณโฑภารทวาชเถราปทาน

๑๑. ขทิรวนิยเรวตเถราปทาน ๑๒. อานันทเถราปทาน

ท่านรวบรวมคาถาทั้งหมดได้ ๖๕๐ คาถา.

จบ อปทานพุทธวรรคที่ ๑