๙. อัญญาโกณฑัญญเถราปทาน (๗) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรสมฺพุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ วินายกํ

พุทฺธภูมึ อนุปฺปตฺตํ ปฐมํ อทฺทสํ อหํ.

ข้าพเจ้าได้พบเห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้ทรงเป็นผู้นำโดยวิเศษ ผู้ถึงพุทธภูมิแล้ว เป็นครั้งแรก

ยาวตา โพธิยา มูเล ยกฺขา สพฺเพ สมาคตา

สมฺพุทฺธํ ปริวาเรตฺวา วนฺทนฺติ ปญฺชลีกตา.

ยักษ์จำนวนเท่าที่มีทั้งหมด มาประชุมที่ต้นโพธิ์ ประนมมือไหว้แวดล้อมพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

สพฺเพ เทวา ตุฏฺฐมนา อากาเส สญฺจรนฺติ เต

พุทฺโธ อยํ อนุปฺปตฺโต อนฺธการตโมนุโท.

เทวดาทั้งหมดนั้นมีใจยินดีเที่ยวไปในอากาศ ป่าวประกาศว่า พระพุทธเจ้าพระองค์นี้ ทรงบรรเทาความมืดมนอนธการ บรรลุ(อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ)

เตสํ หาสปเรตานํ มหานาโท อวตฺตถ

กิเลเส ฌาปยิสฺสาม สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

เทวดาเหล่านั้นมีความร่าเริง ป่าวประกาศบันลือลั่นไปว่า พวกเราจักเผากิเลสทั้งหลายให้ได้ ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เทวานํ คิรมญฺญาย วาจาย สมุทีริตํ <298>

หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน อาทิภิกฺขมนาสหํ.

ข้าพเจ้ารู้จากคำพูดของเหล่าเทวดาที่เปล่งออกมาด้วยวาจา แล้วมีจิตร่าเริง เบิกบาน ได้ถวายภิกษาครั้งแรก

มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร

เทวสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ.

พระศาสดาผู้ยอดเยี่ยมในโลก ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้า ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่เทวดา ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

สตฺตาหํ อภินิกฺขมฺม โพธึ อชฺฌคมํ อหํ

อิทํ เม ปฐมํ ภตฺตํ พฺรหฺมจาริสฺส ยาปนํ.

เราออกบวชได้ ๗ วันแล้ว จึงได้บรรลุพระโพธิญาณ ภัตตาหารที่ถวายเป็นครั้งแรกนี้ เป็นสิ่งที่ช่วยอัตภาพของเราผู้ประพฤติพรหมจรรย์ให้เป็นไปได้

ตุสิตาหิ อิธาคนฺตฺวา โย เม ภิกฺขํ อุปานยิ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุโณถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์เทพบุตรที่จากสวรรค์ชั้นดุสิตมาในที่นี้ น้อมภิกษาหารเข้ามาถวายแก่เรา ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

ตึสมตฺเต กปฺปสหสฺเส <299> เทวรชฺชํ กริสฺสติ

สพฺเพ เทเว อภิโภตฺวา ติทิวํ อาวสิสฺสติ.

เทพบุตรนั้นจักครองเทวสมบัติประมาณ ๓๐,๐๐๐ กัป ครองสวรรค์ชั้นไตรทิพย์ ปกครองเทวดาทั้งปวง

เทวโลกา จวิตฺวาน มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ

สหสฺสธา จกฺกวตฺติ ตตฺถ รชฺชํ กริสฺสติ.

ครั้นจุติจากเทวโลกแล้ว จักไปเกิดเป็นมนุษย์เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ครองราชสมบัติในโลกมนุษย์นั้น ๑,๐๐๐ ชาติ

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ติทสา โส จวิตฺวาน มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ

อคารา ปพฺพชิตฺวาน ฉพฺพสฺสานิ วสิสฺสติ.

เทพบุตรนั้น ครั้นจุติจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์แล้ว ไปเกิดเป็นมนุษย์ ออกบวชปฏิบัติอยู่ ๖ ปี

ตโต สตฺตมเก วสฺเส พุทฺโธ สจฺจํ กเถสฺสติ

โกณฺฑญฺโญ นาม นาเมน ปฐมํ สจฺฉิกาหิติ.

ในปีที่ ๗ พระพุทธเจ้าจักทรงประกาศสัจจะ ภิกษุมีนามว่าโกณฑัญญะ ทำให้แจ้งเป็นองค์แรก

นิกฺขนฺเตนานุปพฺพชึ ปธานํ สุกตํ มยา.

กิเลเส ฌาปนตฺถาย ปพฺพชึ อนคาริยํ.

พระโพธิสัตว์ออกผนวช ข้าพเจ้าก็ออกบวชตามบำเพ็ญความเพียรอย่างดี ข้าพเจ้าบวชเป็นบรรพชิต เพื่อต้องการจะเผากิเลสทั้งหลาย

อธิคนฺตฺวาน <300> สพฺพญฺญู พุทฺโธ โลเก สเทวเก

อิมินา เม มหารญฺญํ <301> อมตเภริมาหนิ.

พระพุทธเจ้าผู้ทรงรู้สิ่งทั้งปวง ในโลกพร้อมทั้งเทวโลก ได้เสด็จไปยังป่าใหญ่ ทรงลั่นอมตเภรี ด้วยโสดาปัตติมรรคญาณ ที่ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้วนี้

โสทานิ ปตฺโต อมตํ สนฺตํ ปทมนุตฺตรํ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว.

บัดนี้ ข้าพเจ้านั้นได้บรรลุอมตบท สงบ ยอดเยี่ยม กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อญฺญาโกณฺฑญฺโญ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อญฺญาโกณฺฑญฺญตฺเถรสฺส <302> อปทานํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอัญญาโกณฑัญญเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้

อัญญาโกณฑัญญเถราปทานที่ ๗ จบ