๙. สัพพลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

๙. สัพพผลทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระสัพพผลทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้ต่าง ๆ

(ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๙} [๕๑] ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีนามว่าวรุณะ เป็นผู้เรียนจบมนต์ทิ้งบุตร ๑๐ คนแล้วเข้าป่าไป[๕๒] เราสร้างอาศรมอย่างสวยงาม สร้างบรรณศาลาจัดไว้เป็นห้อง ๆ น่ารื่นรมย์ใจ อาศัยอยู่ในป่าใหญ่[๕๓] พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ทรงพระประสงค์จะช่วยเหลือเราจึงได้เสด็จมายังอาศรมของเรา[๕๔] พระรัศมีได้แผ่กว้างไปตลอดไพรสณฑ์ ครั้งนั้น ป่าใหญ่สว่างไสวด้วยพระพุทธานุภาพ

[๕๕] เราเห็นปาฏิหาริย์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่ จึงได้เก็บใบไม้มาเย็บเป็นกระทงแล้วใส่ผลไม้จนเต็มหาบ[๕๖] เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าแล้วได้ถวายพร้อมทั้งหาบ เพื่อทรงอนุเคราะห์เราพระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่เราว่า[๕๗] “ท่านจงถือเอาหาบเดินตามหลังเรามา เมื่อสงฆ์ขบฉันแล้ว บุญจักมีแก่ท่าน”

[๕๘] เราได้หาบผลไม้ไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ เราทำจิตให้เลื่อมใส ในพระภิกษุสงฆ์แล้วได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต

[๕๙] เป็นผู้ประกอบด้วยการฟ้อน การขับ การประโคมอันเป็นทิพย์เสวยยศในสวรรค์ชั้นดุสิตนั้นด้วยบุญกรรม

[๖๐] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ เราไม่มีความบกพร่องในเรื่องโภคทรัพย์เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๖๑] เพราะได้ถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้า เราจึงได้เป็นใหญ่ตลอดทวีปทั้ง ๔ พร้อมด้วยสมุทร พร้อมทั้งภูเขา

[๖๒] ถึงฝูงนกที่บินอยู่ในอากาศมีเท่าใด นกเหล่านั้นก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๓] ยักษ์ ภูต รากษส กุมภัณฑ์ และครุฑ เท่าที่มีอยู่ในไพรสณฑ์ต่างก็บำรุงบำเรอเรา

[๖๔] ถึงพวกเต่า หมาใน ผึ้ง และเหลือบยุงก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๕] แม้เหล่าสกุณปักษีซึ่งมีกำลังมากชื่อสุบรรณก็นับถือเรา นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๖] ถึงพวกนาคที่มีอายุยืน มีฤทธิ์ มียศใหญ่ก็ตกอยู่ในอำนาจเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๗] ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมี หมาป่า หมาจิ้งจอกก็ตก อยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๖๘] ผู้ที่อยู่ในดาวประกายพฤกษ์และหญ้า กับผู้ที่อยู่ในอากาศล้วน นับถือเราทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๙] ธรรมที่เห็นได้ยาก ละเอียด ลึกซึ้งซึ่งพระศาสดาทรงประกาศไว้ดีแล้ว เราได้สัมผัสแล้วอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๗๐] เราได้สัมผัสวิโมกข์ ๘ เป็นผู้ไม่มีอาสวะเป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส และมีปัญญารักษาตนอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๗๑] เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนโอรสของพระพุทธเจ้าที่ดำรงอยู่ในผลสิ้นโทสะ มียศใหญ่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๗๒] เราถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา อันกุศลมูลตักเตือน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่

[๗๓] เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนพระโอรสของพระพุทธเจ้าที่ได้วิชชา ๓ บรรลุฤทธิ์ มียศใหญ่ สมบูรณ์ด้วยทิพยโสต[๗๔] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๗๕-๗๗] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สัพพผลทายกเถราปทานที่ ๙

๑๐. ปทุมธาริยเถราปทาน

บุพประวัติของพระปทุมธาริยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกบัว

(ท่านพระปทุมธาริยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๑๐} [๗๘] ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อโรมสะ ครั้งนั้นพระพุทธเจ้าพระนามว่าอภิสัมภวะประทับอยู่กลางแจ้ง[๗๙] เราออกจากที่อยู่ไปกั้นดอกปทุม(แทนร่ม)บูชา เรากั้นดอกปทุมบูชาอยู่หนึ่งวัน แล้วจึงได้กลับที่อยู่[๘๐] ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าไว้ ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๘๑-๘๓] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระปทุมธาริยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปทุมธาริยเถราปทานที่ ๑๐