๙. พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๙) เล่ม ๓๒

๙. พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน

บุพประวัติของพระพุทธุปัฏฐายิกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบำรุงพระพุทธเจ้า

(ท่านพระพุทธุปัฏฐายิกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๙๑} [๓๘] ในกาลนั้น เรามีชื่อว่าเวธัมภินี และเป็นชื่อบิดาของเราด้วย บิดาจับมือของเราพาไปมอบถวายพระมหามุนี[๓๙] พระพุทธเจ้าทั้งหลายผู้เป็นอัครนายกของโลกเหล่านี้ทรงมุ่งหมายถึงเรา เรามีจิตเลื่อมใสได้บำรุงพระพุทธเจ้าเหล่านั้นโดยเคารพ ด้วยมือของตน[๔๐] ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บำรุงพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบำรุง[๔๑] ในกัปที่ ๒๓ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๔ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่าสมณุปัฏฐาก มีกำลังมาก[๔๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระพุทธุปัฏฐายิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ พุทธุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๙

๑๐. ปุพพังคมนิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระปุพพังคมนิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการสำรวม

(ท่านพระปุพพังคมนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๙๒} [๔๓] พวกเรา ๘๔,๐๐ คนไม่มีความกังวลจึงออกบวชเพื่อบรรลุ ประโยชน์อันสูงสุด เราเป็นหัวหน้าของพวกเหล่านั้น[๔๔] ศิษย์เหล่านั้นยังมีราคะและโมหะ มีจิตเลื่อมใสบำรุงเราผู้มีจิต ผ่องใสไม่ขุ่นมัวโดยเคารพด้วยมือทั้งสองของตน ๆ[๔๕] พระสยัมภูผู้ขีณาสพทั้งหลายคายโทสะแล้ว ทำกิจที่ควรทำ เสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ไม่พ่ายแพ้อะไร แผ่เมตตาจิตไป[๔๖] พวกเราบำรุงพระสัมพุทธเจ้าเหล่านั้น เป็นผู้มีสติทำกาลกิริยา แล้วได้ไปสู่ความเป็นเทวดา[๔๗] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้รักษาศีลใด ด้วยการรักษาศีลนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสำรวม[๔๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปุพพังคมนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปุพพังคมนิยเถราปทานที่ ๑๐

------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปัณณทายกเถราปทาน ๒. ผลทายกเถราปทาน

๓. ปัจจุคคมนิยเถราปทาน ๔. เอกปุปผิยเถราปทาน

๕. มฆวปุปผิยเถราปทาน ๖. อุปัฏฐากทายกเถราปทาน

๗. อปทานิยเถราปทาน ๘. สัตตาหปัพพชิตเถราปทาน

๙. พุทธุปัฏฐายิกเถราปทาน ๑๐. ปุพพังคมนิยเถราปทาน

และท่านได้กล่าวคาถาไว้ ๔๘ คาถา

จบ ปัณณทายกวรรคที่ ๒๙