วิปากัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

วิปากติกเหตุทุกะ

(๓. วิปากติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑.เหตุปัจจัย

[๕๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย

เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๖๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-วาระ.

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๖๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๖. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๗. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

๓. อธิปติปัจจัย

[๖๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม

ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ(วาระที่ ๔-๕)

๖. เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๕ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี๒ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๖๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๖๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.. ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๖๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ในปัญหาวาระ ในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๘] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นวิปาธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๖. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม และนเหตุธรรม

ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมม-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๗. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

๑๐. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปาก-ธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑๐-๑๑-๑๒)

๑๓. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนววิปาก-นวิปาธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในสมนันตรปัจจัย

มี ๕ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระในนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ ในปุเรชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๑๓ วาระ ฯลฯ ในสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๗๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๗๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๗๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑๒ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ

ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๕ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจ-

วาระ.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๗๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

๒. อธิปติปัจจัย

[๗๔] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ.

๕. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)

๘. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๑๐. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.

๓. อนันตรปัจจัย

[๗๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นวิปากธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ(วาระที่ ๑-๒)

๓. นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)

๕. นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๖] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ

ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๑๑ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๗ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๗ วาระในสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัยมี ๑๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๗๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๖ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๗๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๗๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ. . . ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

วิปากติกเหตุทุกะ จบ

อุปทินนติกเหตุทุกะ

(๔. อุปาทินนติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุ-

ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ.