๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน เล่ม ๓๓

กณิการํว ชลิตํ ทีปรุกฺขํว โชติตํ

กญฺจนํว วิโรจนฺตํ อทฺทสํ ทิปทุตฺตมํ ฯ

กมณฺฑลล ฐเปตฺวาน วากจีรญฺจ กุณฺฑิกํ

เอกํสํ อชินํ กตฺวา พุทฺธเสฏฺฐํ ถวึ อหํ ฯ

ตมนฺธการํ วิธมํ โมหชาลสมากุลํ

ญาณาโลกํ ทสฺสยิตฺวา ติณฺโณ ๑ อสิ ตุวํ มุนิ ฯ

สมุทฺธรสิมํ โลกํ สพฺพาวนฺตํ อนุตฺตรํ

ญาเณน เต อุปมา นตฺถิ ยาวตา ชคโต ๒ คติ ฯ

เตน ญาเณน สพฺพญฺญู สพฺพญฺญูติ ปวุจฺจติ

วนฺทามิ ตํ มหาวีรํ สพฺพญฺญุตํ อนาสวํ ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป พุทฺธเสฏฺฐํ ถวึ อหํ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ญาณตฺถุมนายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ญาณตฺถวิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ญาณตฺถวิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ยุ. นิตฺติณฺโณสิ มหามุนิ ฯ ๒ ยุ. จ คโต คติ ฯ

เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่าสัตว์ ผู้รุ่งเรืองเหมือนต้นกรรณิการ์ โชติช่วงดังดวงประทีป ไพโรจน์ดุจทองคำ เราวางคณโฑน้ำ ผ้าเปลือกไม้กรอง ธมกรก ทำหนังเสือเฉวียงบ่า แล้วก็สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดว่า ข้าแต่พระมุนี พระองค์ทรงขจัดความมืดมิด ซึ่งอากูลไปด้วยข่ายคือ โมหะ ทรงแสดงแสงสว่างคือ พระญาณ แล้วเสด็จข้ามไป พระองค์ได้ยกโลกนี้ขึ้นแล้ว สิ่งที่ยอดเยี่ยมซึ่งมีอยู่ทั้งหมด จะเปรียบปานกับพระญาณเป็นประมาณเครื่องไปจากโลกของพระองค์ไม่มี ด้วยพระญาณนั้น โลกจึงขนานนามพระองค์ว่าสัพพัญญู สัพพัญญู ข้าพระองค์ขอถวายบังคมพระองค์ผู้มีความเพียรใหญ่ ทรงทราบธรรมทั้งปวง ไม่มีอาสวะในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ด้วยการสดุดีนั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสดุดีพระญาณเราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ญาณัตถวิกเถราปทาน.