๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน เล่ม ๓๓

๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

บุพประวัติของพระญาณัตถวิกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการสดุดีพระพุทธองค์

(ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๔} [๓๕] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่าสัตว์ ผู้รุ่งเรืองเหมือนต้นกรรณิการ์ โชติช่วงดังดวงประทีป ไพโรจน์ดุจทองคำ[๓๖] เราวางคณโฑน้ำ ผ้าเปลือกไม้ ธมกรก ทำหนังเสือเฉวียงบ่า แล้วก็สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดว่า

[๓๗] “ข้าแต่พระมุนี พระองค์ทรงขจัดความมืดมิดซึ่งอากูลไปด้วยข่ายคือโมหะ ทรงแสดงแสงสว่างคือพระญาณแล้วเสด็จข้ามไป[๓๘] พระองค์ทรงยกโลกนี้ขึ้นแล้ว สิ่งที่ยอดเยี่ยมที่มีอยู่ทั้งหมดตลอดถึงเครื่องดำเนินไปจากโลกอันจะเปรียบได้กับพระญาณของพระองค์ไม่มี[๓๙] ด้วยพระญาณนั้น โลกจึงขนานนามพระองค์ว่าสัพพัญญูสัพพัญญู ข้าพระองค์ขอถวายบังคมพระองค์ผู้มีความเพียรใหญ่ ทรงทราบธรรมทั้งปวง ไม่มีอาสวะ”[๔๐] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่กัปนี้ เราได้สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดไว้ ด้วยการสดุดีนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสดุดีพระญาณ[๔๑-๔๓] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ญาณัตถวิกเถราปทานที่ ๔

๕. อุจฉุขัณฑิกเถราปทาน

บุพประวัติของพระอุจฉุขัณฑิกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายท่อนอ้อย

(ท่านพระอุจฉุขัณฑิกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๕} [๔๔] เราเป็นคนเฝ้าประตูอยู่ในพระนครพันธุมดี ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง

[๔๕] เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้นำท่อนอ้อยมาถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดพระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่[๔๖] ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายอ้อยใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายอ้อยนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายท่อนอ้อย[๔๗-๔๙] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระอุจฉุขัณฑิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ อุจฉุขัณฑิเถราปทานที่ ๕