๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๓๒๗) เล่ม ๓๒

๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระนิคคุณฑิปุปผิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งกรรมดี

(ท่านพระนิคคุณฑิปุปผิยเถระได้กราบทูลบุพประวัติของตนว่า)

{๓๒๙} [๓๙] เมื่อใดเทวดาจะจุติจากหมู่เทวดาเพราะสิ้นอายุ เมื่อนั้นเทวดา ทั้งหลายผู้พลอยยินดีก็เปล่งเสียง ๓ ประการว่า[๔๐] “ท่านผู้เจริญ ท่านจากที่นี้จงไปสู่สุคติ สู่ความเป็นสหาย ของมนุษย์ เป็นมนุษย์แล้ว จงได้ศรัทธาอันยอดเยี่ยม ในพระสัทธรรม[๔๑] ศรัทธาของท่าน ตั้งมั่นลงแล้ว จะเกิดเป็นมูลเค้า เป็นที่พึ่ง จงมั่นคงในพระสัทธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าประกาศดีแล้ว ตลอดชีวิต[๔๒] จงทำกุศลด้วยกาย จงทำกุศลด้วยวาจา จงทำกุศลด้วยใจให้มาก จงทำความไม่เบียดเบียน จงทำความไม่มีอุปธิ[๔๓] จงทำบุญให้ยิ่งไปกว่านั้นด้วยการให้ทานให้มาก จงชักชวน ผู้อื่นให้ตั้งมั่นในพรหมจรรย์อันเป็นสัทธรรมอย่างประเสริฐ”[๔๔] หมู่เทวดาผู้รู้แจ้งย่อมอนุโมทนากะเทวดาผู้จะจุติด้วยความอนุเคราะห์นี้ สั่งว่า “จงมาบ่อย ๆ นะเทวดา”[๔๕] ในกาลนั้น เมื่อหมู่เทวดามาชุมนุมกัน ข้าพระองค์เกิดความสลดใจว่า “เราจุติจากนี้แล้ว จักไปสู่กำเนิดอะไรหนอ”

[๔๖] ท่านสมณะผู้มีอินทรีย์อันอบรมแล้วรู้ความสังเวชของข้าพระองค์แล้ว ประสงค์จะช่วยเหลือข้าพระองค์จึงมาในสำนักของข้าพระองค์[๔๗] ท่านเป็นพระสาวกของพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ มีนามว่าสุมนะ พร่ำสอนอรรถธรรมทำให้ข้าพระองค์สลดใจแล้ว ในกาลนั้น

จบ ภาณวารที่ ๑๒

[๔๘] ข้าพระองค์ฟังคำของท่านแล้วทำจิตให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า อภิวาทท่านผู้เป็นนักปราชญ์แล้ว ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น[๔๙] ข้าพระองค์นั้นอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว อุบัติในภพนั้นแล อยู่ในครรภ์มารดา ดำรงชีวิตอยู่ในมารดาอีก

[๕๐] ข้าพระองค์จุติจากกายนั้นแล้วได้อุบัติในชั้นไตรทศ (ดาวดึงส์) ใน ระหว่างนี้ข้าพระองค์ไม่เห็นความโทมนัสในกาลนั้นเลย[๕๑] ข้าพระองค์เคลื่อนจากดาวดึงส์แล้วลงสู่ครรภ์มารดา ออกจาก ครรภ์มารดาแล้วไม่รู้ทุกข์อะไร ๆ

[๕๒] ข้าพระองค์มีอายุ ๗ ขวบแต่กำเนิดก็ได้เข้าสู่อารามของพระผู้มี พระภาคเจ้าพระนามว่าโคดมศากยบุตร ผู้คงที่[๕๓] ได้เห็นภิกษุทั้งหลายผู้ทำตามคำสอนของพระศาสดาในปาพจน์ อันพิสดาร ในศาสนาอันเกื้อกูลแก่ชนเป็นอันมากนั้น[๕๔] มีพระนครชื่อว่าสาวัตถี พระเจ้าโกศลทรงเป็นใหญ่ในนครนั้น พระองค์เสด็จไปยังต้นพระโพธิพฤกษ์อันสูงส่งด้วยรถซึ่งเทียม ด้วยช้างพลาย

[๕๕] ข้าพระองค์เห็นช้างพลายของพระเจ้าโกศลนั้นแล้วก็ระลึกถึง บุพกรรม ประนมกรอัญชลีแล้วได้ไปสู่ที่ประชุม[๕๖] ข้าพระองค์มีอายุ ๗ ขวบแต่กำเนิดก็ได้บวชเป็นบรรพชิต พระเถระชื่ออานนท์เป็นพระสาวกอุปัฏฐากพระพุทธเจ้า[๕๗] ท่านมีคติ มีธิติ มีสติ เป็นพหูสูต มีความรุ่งเรืองมาก ยังจิต ของพระราชาให้ทรงเลื่อมใสแล้วส่งกลับไป

[๕๘] ข้าพระองค์ได้ฟังธรรมของท่านพระอานนท์แล้วระลึกถึงบุพกรรม อยู่ก็ได้บรรลุอรหัตในที่นั้นเอง

[๕๙] ข้าพระองค์ห่มจีวรเฉวียงบ่า ประนมกรอัญชลีบนเศียรเกล้า ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้เปล่งวาจานี้[๖๐] ข้าพระองค์ถือเอาดอกย่านทรายไปวางไว้ที่พระพุทธอาสน์ของ พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ผู้เป็นจอมมนุษย์ ผู้คงที่[๖๑] ข้าแต่พระองค์ผู้จอมมนุษย์ พระโลกเชษฐ์ผู้องอาจในหมู่นรชน ด้วยกรรมนั้น ข้าพระองค์ละความชนะและความแพ้แล้ว บรรลุถึงฐานะอันไม่หวั่นไหว[๖๒] ในกัปที่ ๒๕,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ ข้าพระองค์ได้เป็นพระเจ้า จักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๘๐,๘๐๐ ล้านพระองค์

[๖๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพระองค์ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าข้าพระองค์ ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระนิคคุณฑิปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทานที่ ๗

๘. สุมนาเวฬิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระสุมนาเวฬิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยพวงมาลัยดอกมะลิ

(ท่านพระสุมนาเวฬิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓๐} [๖๔] ชนทั้งปวงมาชุมนุมกันทำมหาบูชา แด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่าเวสสภู ผู้เป็นพระโลกเชษฐ์ ผู้คงที่[๖๕] ในกาลนั้น เราใส่ก้อนปูนขาวแล้ววางพวงมาลัยดอกมะลิไว้ บูชาข้างหน้าแห่งพระพุทธอาสน์[๖๖] ชนทั้งปวงมามุงดูดอกไม้อันอุดมด้วยสงสัยว่าใครบูชาดอกไม้นี้ แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่[๖๗] เพราะความเลื่อมใสแห่งจิตนั้น เราได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นนิมมานรดี ได้เสวยกรรมของตนที่ทำไว้ดีแล้วในปางก่อน[๖๘] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ย่อมเป็นที่รักของปวงชน นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยดอกไม้[๖๙] เราไม่รู้จักทุคติด้วยกาย ด้วยวาจา หรือด้วยใจเลย เรา ทำการบำรุงแก่ภิกษุทั้งหลายผู้สำรวมแล้ว ผู้มีตบะ[๗๐] ด้วยความประพฤติชอบนั้นและด้วยการตั้งจิตมั่น เราเป็นผู้ที่ปวงชนบูชา นี้เป็นผลแห่งการไม่ด่า[๗๑] ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา