๒. โสณโกฏิยเวสสเถราปทาน (๔๒) เล่ม ๓๒

๒. โสณโกฬิวิสเถราปทาน

บุพประวัติของพระโสณโกฬิวิสเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการทำที่จงกรม

(ท่านพระโสณโกฬิวิสเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๔๔} [๒๕] เราได้ให้ทำที่จงกรมฉาบทาด้วยปูนขาว ถวายแด่พระมุนี พระนามว่าอโนมทัสสี พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่[๒๖] เราได้เอาดอกไม้สีต่าง ๆ ลาดที่จงกรม ทำเพดานไว้บนอากาศ แล้วทูลเชิญพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดให้ทรงใช้สอย[๒๗] ในกาลนั้น เราประคองอัญชลีถวายบังคมพระองค์ผู้มีวัตร อันงาม แล้วมอบถวายศาลายาวแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า[๒๘] พระผู้มีพระภาคผู้ศาสดา ผู้ยอดเยี่ยมในโลก ผู้มีจักษุ ทรง ทราบความดำริของเรา จึงทรงอนุเคราะห์รับไว้แล้ว[๒๙] พระสัมพุทธเจ้าผู้เป็นทักขิไณยบุคคลในโลกพร้อมทั้งเทวโลก ครั้นทรงรับแล้วประทับนั่ง ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ได้ตรัส พระคาถาเหล่านี้ว่า[๓๐] “ผู้ใดมีจิตโสมนัสได้ถวายศาลายาวแก่เรา เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๓๑] รถอันเทียมด้วยม้า ๑,๐๐๐ ตัวจักปรากฏแก่ผู้นี้ ผู้พร้อมเพรียง ด้วยบุญกรรม ในเวลาใกล้ตายในขณะนั้น[๓๒] ผู้นี้จักไปสู่เทวโลกด้วยยานนั้น เทวดาทั้งหลายจักพลอยบันเทิง ในเมื่อผู้นี้ถึงภพอันดี

[๓๓] วิมานอันควรค่ามากเป็นวิมานอันประเสริฐ อันฉาบทาด้วย ดินแก้ว เขาจักครอบครองวิมานที่ประกอบด้วยเรือนยอด อันประเสริฐ[๓๔] ผู้นี้จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓๐,๐๐๐ กัป จักได้เป็นท้าว เทวราชตลอด ๒๕ กัป

[๓๖] ผู้นี้ได้เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว ก่อสร้างสั่งสมบุญ จักได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิใน ๒๘ กัป

[๓๗] แม้ในภพนั้น จักมีวิมานอันประเสริฐที่พระวิสสุกรรมเทพบุตร เนรมิตให้ ผู้นี้จักครอบครองบุรีนั้นอันไม่ว่างเร้นจากเสียง ๑๐ ประการ[๓๘] ในกัปอันประมาณมิได้แต่ภัทรกัปนี้ ผู้นี้จักเป็นพระราชา รักษา แผ่นดิน มีฤทธิ์มาก มีพระนามว่าพระเจ้าโอกกากราช อยู่ใน แว่นแคว้น[๓๙] นางกษัตริย์ผู้มีวัยอันประเสริฐ มีชาติสูงกว่าหญิง ๑๖,๐๐๐ นาง ทั้งหมดจักประสูติพระราชบุตรและพระราชบุตรี ๙ พระองค์[๔๐] นางกษัตริย์ครั้นประสูติพระราชบุตรและพระราชบุตรี ๙ พระองค์ แล้วจักสิ้นพระชนม์ และพระเจ้าโอกกากราชจักทรงอภิเษก นางกัญญาผู้เป็นที่รักแรกรุ่นดรุณีเป็นมเหสี[๔๑] พระนางจักยังพระเจ้าโอกกากราชให้โปรดปรานแล้วได้พร ครั้น พระนางได้พรแล้วจักให้ขับไล่พระราชบุตรและพระราชบุตรี

[๔๒] พระราชบุตรและพระราชบุตรีทั้งหมดนั้นถูกขับไล่แล้ว จักไป ยังภูเขาอันสูงสุด เพราะกลัวแต่การทำลายแห่งพระชาติ พระราชบุตรทั้งหมดจักสมสู่กับพระกนิษฐภคินี[๔๓] ส่วนพระเชษฐภคินีพระองค์หนึ่งจักเป็นโรคพยาธิ กษัตริย์ ทั้งหลายจักตั้งใจลงมั่นว่าชาติกำเนิดของเราอย่าแตกแยกเลย

[๔๔] กษัตริย์จึงนำมาสมสู่กับพระเชษฐภคินีนั้น ความเกิดแห่งวงศ์ โอกกากราชจักแยกกันในกาลนั้น

[๔๕] โอรสของกษัตริย์เหล่านั้นจักมีพระนามว่าโกลิยะโดยพระชาติ จักได้เสวยโภคสมบัติอันเป็นของมนุษย์มิใช่น้อยในภพนั้น

[๔๖] ผู้นี้เคลื่อนจากกายนั้นแล้ว จักไปสู่เทวโลก แม้ในเทวโลกนั้น จักได้วิมานอันประเสริฐอันเป็นที่รื่นรมย์ใจ

[๔๗ ผู้นี้อันกุศล

[๔๘] ท่านจักปรารภความเพียร มีจิตแน่วแน่ ตั้งความเพียร ใน ศาสนาของพระศาสดา กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มี อาสวะ จักนิพพาน[๔๙] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าโคดมศากยบุตร ผู้ประเสริฐ ผู้รู้วิเศษ ผู้มีความเพียรมาก ทรงเห็นคุณอันอนันต์ จักตั้งเขา ไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ”[๕๐] เมื่อฝนตกสูง ๔ นิ้ว หญ้าประมาณหนึ่งองคุลีถูกลมชัดแล้ว เว้น ความเพียรของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้คงที่ซึ่งประกอบความเพียร ความถึงที่สุดย่อมไม่มียิ่งขึ้นไปกว่านั้น

[๕๑] เรามีตนฝึกแล้วในการฝึกอันอุดม เราตั้งจิตไว้ดีแล้ว เราปลง ภาระทั้งปวงลงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ นิพพานแล้ว[๕๒] พระอังคีรสมหานาคผู้มีพระชาติสูงดังพญาไกรสรประทับนั่ง ในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ทรงตั้งเราไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๕๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระโสณโกฬิวิสเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ โสณโกฬิวิสเถราปทานที่ ๒

๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน

บุพประวัติของพระภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายอาสนะทอง

(ท่านพระภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๔๕} [๕๔] หมู่ชนทั้งปวงเข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงมีพระทัยเมตตา เป็นมหามุนีผู้อัครนายกของโลกทั้งปวง[๕๕] ชนทั้งปวงย่อมถวายอามิส คือ สัตตุก้อน สัตตุผง นํ้า และ ข้าวแด่พระศาสดาและในพระสงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญที่ไม่มีนาบุญ อื่นยิ่งกว่า