๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑) เล่ม ๓๒

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน

นาคเสฏฺโฐ มยา ทินฺโน อีสาทนฺโต อุรูฬฺหโว.

ข้าพเจ้าได้ถวายช้างเชือกซึ่งประเสริฐ มีงางอนงาม ควรเป็นราชพาหนะแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่

อุตฺตมตฺถํ อนุโภมิ สนฺติปทมนุตฺตรํ

นาคทานํ <942> มยา ทินฺนํ สพฺพโลกหิเตสิโน.

ข้าพเจ้าบรรลุสันติบทอันเป็นประโยชน์สูงสุดซึ่งยอดเยี่ยม เพราะข้าพเจ้าได้ถวายช้างแด่พระผู้มีพระภาค ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง

จตุนฺนวุเต อิโต กปฺเป ยํ นาคมททึ <943> ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ นาคทานสฺสิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายช้างไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายช้าง

อฏฺฐสตฺตติกปฺปมฺหิ โสฬสาสึสุ ขตฺติยา

สมนฺตปาสาทิกา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

ในกัปที่ ๗๘ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ พระนามว่าสมันตปาสาทิกะ มีพลานุภาพมาก

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา หตฺถิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

หตฺถิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระหัตถิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

หัตถิทายกเถราปทานที่ ๑ จบ