๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑) เล่ม ๓๒

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน

นาคเสฏฺโฐ มยา ทินฺโน อีสาทนฺโต อุรูฬฺหโว ฯ

อุตฺตมตฺถํ อนุโภมิ สนฺติปทมนุตฺตรํ

นาคทานํ มยา ทินฺนํ สพฺพโลกหิเตสิโน ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ นาคมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ นาคทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

อฏฺฐสตฺตติกปฺปมฺหิ โสฬสาสึสุ ขตฺติยา

สมนฺตปาสาทิกา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา หตฺถิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

หตฺถิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้ถวายช้างตัวประเสริฐ มีงาอันงอนงาม เจริญด้วยกำลังเร็วและกล้าแข็ง แด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้เป็นจอมสัตว์ ผู้คงที่เราได้เสวยสันติบทอันเป็นประโยชน์สูงสุดอันยอดเยี่ยม (เพราะ) เราได้ถวายช้างแด่พระผู้มีพระภาค ผู้แสวงหาประโยชน์ให้แก่โลกทั้งปวง ในกัลปที่ ๔๙ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายช้างใด ในกาลนั้น ด้วยการถวายช้างนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายช้าง ในกัลปที่ ๗๘ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๑๖ พระองค์ ทรงพระนามว่าสมันตปาสาทิกะมีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระหัตถิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ หัตถิทายกเถราปทาน.