๓. สรณคมนิยเถราปทาน (๑๑๓) เล่ม ๓๒

๓. สรณคมนิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระสรณคมนิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถึงศาสดาเป็นสรณะ

(ท่านพระสรณคมนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๑๕} [๒๐] สงครามปรากฏแก่ท้าวเทวราชทั้งสองฝ่าย กองทัพประชิดกันเป็นหมู่ ๆ เสียงดังกึกก้องได้เป็นไปแล้ว[๒๑] พระศาสดาพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ประทับยืนอยู่ในอากาศ ทรงยังมหาชนให้สังเวชแล้ว[๒๒] เทวดาทั้งปวงมีใจยินดีต่างวางเกราะและอาวุธ ถวายบังคม พระสัมพุทธเจ้า ได้รวมเป็นพวกเดียวกันในขณะนั้น[๒๓] พระศาสดาผู้ทรงอนุเคราะห์ ทรงรู้แจ้งโลก ทรงทราบความดำริของเราแล้ว ทรงเปล่งอาสภิวาจา ทรงยังมหาชนให้เย็นใจว่า[๒๔] “มนุษย์ผู้มีจิตประทุษร้ายเบียดเบียนสัตว์เพียงตัวหนึ่ง ย่อมเข้า ถึงอบายเพราะจิตประทุษร้ายนั้น

[๒๕] เปรียบเหมือนช้างในค่ายสงครามเบียดเบียนสัตว์เป็นอันมาก ท่าน ทั้งหลายจงยังจิตของตนให้เย็นเถิด อย่าเดือดร้อนบ่อย ๆ เลย”[๒๖] แม้พวกเสนาของพญายักษ์ทั้งสองฝ่ายก็ได้ชุมนุมกัน เข้าถึง พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ด้วยดีว่าเป็นสรณะ

[๒๗] ส่วนพระศาสดาผู้มีจักษุทรงยังหมู่ชนให้ยินยอมแล้ว ทรงย่างพระบาท อันหมู่เทวดาเพ่งดูอยู่ ทรงบ่ายพระพักตร์ไปทางทิศเหนือเสด็จหลีกไป

[๒๘] เราได้นับถือพระองค์ผู้จอมมนุษย์ ผู้คงที่ว่าเป็นสรณะก่อนใคร ๆ เราไม่ได้เข้าถึงทุคติเลยตลอดแสนกัป[๒๙] ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ มีพระนามว่ามหาจุนทภิ และพระนามว่ารเถสภะ[๓๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสรณคมนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สรณคมนิยเถราปทานที่ ๓

๔. เอกาสนิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระเอกาสนิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการประโคมต้นโพธิ์

(ท่านพระเอกาสนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๑๖} [๓๑] ในกาลนั้น เราเป็นท้าวเทวราชนามว่าวรุณ พร้อมด้วยยาน พลทหาร และพาหนะเข้าไปบำรุงพระสัมพุทธเจ้า[๓๒] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าอัตถทัสสีผู้สูงสุดกว่าสัตว์เสด็จนิพพานแล้ว เราได้นำดนตรีทุกอย่างไปประโคมต้นโพธิ์อันอุดม