๓. สรณคมนิยเถราปทาน (๑๑๓) เล่ม ๓๒

อุภินฺนํ เทวราชูนํ สงฺคาโม ปจฺจุปฏฺฐิโต <704>

อโหสิ สมุปพฺยุโฬฺห <705> มหาโฆโส อวตฺตถ. <706>

สงครามของท้าวเทวราชทั้ง ๒ ฝ่าย ได้ปรากฏประชิดติดกัน เสียงดังกึกก้องได้เป็นไป

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

อนฺตลิกฺเข ฐิโต สตฺถา สํเวเชสิ มหาชนํ.

พระศาสดาพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ประทับยืนอยู่ในอากาศ ทรงทำมหาชนให้สังเวชแล้ว

สพฺเพ เทวา อตฺตมนา นิกฺขิตฺตกวจาวุธา

สมฺพุทฺธํ อภิวาทิตฺวา เอกคฺคาสึสุ ตาวเท.

เทวดาทั้งปวงมีใจเบิกบาน ต่างวางเกราะและอาวุธ พร้อมใจกันถวายอภิวาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในขณะนั้น

มยฺหํ <707> สงฺกปฺปมญฺญาย วาจาสภิมุทีรยิ

อนุกมฺปโก โลกวิทู นิพฺพาเปสิ มหาชนํ.

พระศาสดาผู้ทรงอนุเคราะห์ ทรงรู้แจ้งโลก ทรงทราบความคิดของข้าพเจ้าแล้ว ทรงเปล่งอาสภิวาจา ทำมหาชนให้เย็นใจว่า

ปทุฏฺฐจิตฺโต มนุโช เอกํ ปาณํ วิเหฐยํ

เตน จิตฺตปฺปโทเสน อปายํ อุปปชฺชติ.

บุคคลผู้เกิดเป็นมนุษย์ มีจิตประทุษร้าย เบียดเบียนสัตว์เพียงตัวเดียว จะต้องเกิดยังอบายภูมิ เพราะจิตประทุษร้ายนั้น

สงฺคามสีเส นาโคว พหุปาเณ วิเหฐยํ

นิพฺพาเปถ สกํ จิตฺตํ มา หญฺญิตฺถ ปุนปฺปุนํ.

เปรียบเหมือนช้างในสนามรบ เบียดเบียนสัตว์จำนวนมาก ท่านทั้งหลายจงทำจิตของตนให้เย็นเถิด อย่าเบียดเบียนกันนักเลย

ทฺวินฺนํปิ ยกฺขราชูนํ เสนาปิ สมิตา อหู <708>

สรณญฺจ อุปาคจฺฉุํ โลกเชฏฺฐํ สุตาทินํ.

แม้พวกเสนาของพญายักษ์ทั้ง ๒ ได้สงบสงคราม และพากันถึงพระผู้มีพระภาคผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่เป็นอันดี ว่าเป็นสรณะ อย่างมั่นคง

สญฺญาเปตฺวาน ชนตํ อุทฺธริ ปน <709> จกขุมา

เปกฺขมาโนว เทเวหิ ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข.

ส่วนพระศาสดา ผู้มีพระจักษุ ทรงให้หมู่ชนยินยอมแล้ว อันหมู่เทวดาเพ่งดูอยู่ ทรงก้าวย่างพระบาท ทรงบ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศเหนือ

ปฐมํ สรณํ คญฺฉึ ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน

กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นูปปชฺชหํ.

ข้าพเจ้าได้ถึงพระองค์ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่ ว่าเป็นสรณะเป็นคนแรก ข้าพเจ้าไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป

มหาทุนฺทุภินามา จ โสฬสาสุํ รเถสภา

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ ราชาโน จกฺกวตฺติโน.

ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ มีพระนามว่ามหาทุนทุภิและพระนามว่ารเถสภะ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สรณคมนิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สรณคมนิยตฺเถรสฺส อปทานํ ตติยํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระสรณคมนิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

สรณคมนิยเถราปทานที่ ๓ จบ